DNS Nedir ve Ne İşe Yarar?
DNS, tarayıcıya yazılan alan adını sunucunun IP adresine çeviren sistemdir. Sorgunun nasıl ilerlediğini, hangi kayıtların ne işe yaradığını ve bir DNS değişikliğinin neden saatler içinde yayıldığını anlatır.
Nurullah Okatan · İçerik Yazarı
· Güncelleme: · 18 dk okuma

DNS (Domain Name System), tarayıcıya yazılan alan adını sitenin bulunduğu sunucunun IP adresine çeviren ve e-postanın hangi sunucuya teslim edileceğini söyleyen adres sistemidir. Site sahibi için DNS kayıtları birkaç şeyi belirler: sitenin açılıp açılmayacağını, gelen e-postanın kutuya düşüp düşmeyeceğini ve sunucu taşınırken ziyaretçinin ne kadar süre eski adrese gideceğini.
DNS alan adını IP adresine nasıl çevirir
DNS, insanların hatırladığı adı makinelerin kullandığı sayıya çevirir. Tarayıcıya bir alan adı yazıldığında bilgisayar önce bu adın arkasındaki IP adresini öğrenir. Sayfayı ancak bu adresten ister.

Turkcell Blog'a göre internetteki her bileşenin ve internete bağlanan her cihazın kendine özgü bir IP adresi vardır. IP, "Internet Protocol" anlamına gelir. Adresin tekil olması, gönderilen verinin doğru cihaza ulaşmasını sağlar. İki cihaz aynı adresi paylaşsaydı paketin hangisine gideceği belli olmazdı.
Turkcell Blog, DNS'i genel anlamda bir telefon rehberine benzetir. Rehberde kişinin adını ararsınız, numarasını ezberlemeniz gerekmez. DNS de alan adını alır ve karşılığındaki IP adresini verir. Rehberdeki numara değişirse kayıt güncellenir, siz yine aynı adı aramaya devam edersiniz. Sunucu değiştiğinde ziyaretçinin bir şey fark etmemesinin nedeni budur.
Alan adı olmasaydı her siteye IP adresiyle girilirdi. Ziyaretçi her site için 192.0.2.1 gibi bir sayı dizisini aklında tutmak zorunda kalırdı. Site başka bir sunucuya taşındığında da bu sayıyı herkese yeniden duyurmak gerekirdi. Bir sitenin nasıl kurulduğuna dair öteki yazılar Web Tasarım & Geliştirme yazılarında yer alıyor.
Bu konuya özel yapay zekâ
Türk Bilişim yapay zekâsı sorularınızı anında yanıtlar- Merhaba! Bu konuda merak ettiğinizi sorun.
Bir web sayfası açılırken DNS sorgusunun izlediği adımlar
Bir sayfa açılırken DNS sorgusu, cevabı bulana kadar sunucudan sunucuya iletilir. Cevap daha önce alınmışsa tarayıcı ya da işletim sistemi onu önbellekten kullanır ve zincirin geri kalanı atlanır. Önbellekte kayıt yoksa sorgu aşağıdaki sunuculardan geçer.
| Sunucu | Ne yapar |
|---|---|
| Özyinelemeli çözümleyici | Kullanıcının sorusunu alır, cevabı bulana kadar öteki sunuculara sorar ve sonucu kullanıcıya döndürür. Çoğunlukla internet servis sağlayıcısı işletir. |
| Kök sunucu | Alan adının uzantısına (.com, .tr gibi) bakar ve çözümleyiciyi ilgili uzantı sunucusuna yönlendirir. |
| Uzantı (TLD) sunucusu | O uzantıdaki alan adının hangi ad sunucularında tutulduğunu söyler. |
| Yetkili ad sunucusu | Alan adının gerçek kayıtlarını tutar ve IP adresini verir. |
Çözümleyicinin elindeki sunucu alan adını bulamazsa iş bitmez. Turkcell Blog'a göre bu durumda yineleme sorgulamaları yapılır. Diğer sunuculara gönderilen iletiyle IP adresi bulunur. Zincirin sonunda da kayıt yoksa tarayıcı "sunucu bulunamadı" hatası gösterir.
E-postada soru farklıdır. Gönderen sunucu, alıcının alan adı için "bu adrese gelen postayı hangi sunucu karşılıyor?" diye sorar. Cevabı MX kaydı verir. Ardından o posta sunucusunun IP adresi ayrıca sorgulanır ve ileti oraya teslim edilir.
API geliştirme veya entegrasyon mu lazım?En sık kullanılan DNS kayıt türleri ve görevleri
DNS kayıtları, alan adına gelen isteğin nereye gideceğini söyleyen satırlardır. DNS Studio'ya göre bu kayıtlar DNS sunucularında saklanır ve internete alan adına yönelik isteklerin nasıl işleneceğini bildirir. Bir alan adının yönetim panelinde en sık şu kayıtlarla karşılaşılır:
| Kayıt | Görevi | Örnek kullanım |
|---|---|---|
| A | Alan adını ya da alt alan adını bir IPv4 adresine yönlendirir. | Sitenin sunucusunu göstermek |
| AAAA | Alan adını bir IPv6 adresine yönlendirir. | IPv6 destekli sunucuyu göstermek |
| CNAME | Bir adı başka bir ada takma ad olarak bağlar. | www adresini ana alan adına bağlamak |
| MX | Alan adına gelen e-postayı karşılayan posta sunucusunu gösterir. | Kurumsal e-posta hizmetini tanımlamak |
| TXT | Serbest metin taşır. | Alan adı doğrulaması, SPF ve DKIM gibi e-posta kimlik kayıtları |
| NS | Alan adı için yetkili ad sunucularını gösterir. | DNS yönetimini bir sağlayıcıya devretmek |
A ile AAAA arasındaki fark adres biçimindedir. DNS Studio'ya göre A kaydı en yaygın DNS kayıt türüdür ve 192.0.2.1 gibi bir IPv4 adresine yönlendirir. AAAA kaydı aynı işi daha uzun yazılan IPv6 adresleri için yapar. Sunucunun iki adresi de varsa iki kayıt birlikte girilir.
NS kaydı, kayıtların hangi sunucuda tutulduğunu gösterir. DNS Studio, bu sunucuları alan adı için yetkili ve gerçek kayıtları tutan isim sunucuları olarak tanımlar. NS başka bir sağlayıcıya çevrildiğinde eski paneldeki kayıtlar artık okunmaz.
E-postanın doğru sunucuya gitmesini MX kaydı belirler. Site başka bir sunucuya taşınırken A kaydı değişir, MX kaydı çoğu zaman aynı kalmalıdır. Bu ayrım web hosting ve sunucu yönetimi sırasında en sık atlanan noktadır.
DNS değişikliği neden hemen her yerde görünmez?
DNS değişikliği hemen her yerde görünmez, çünkü çözümleyiciler eski cevabı bir süre önbellekte tutar. Bu süreye TTL (time to live) denir. Süre dolmadan çözümleyici aynı soruyu yeniden sormaz. Değişikliği gören ve görmeyen kullanıcılar bir süre yan yana bulunur.
TTL her kayıt için ayrı girilir ve saniye cinsinden yazılır. Bir saatlik TTL, cevabın bir saat boyunca önbellekte kalabileceği anlamına gelir. whatsmydns.me verisine göre bazı DNS hizmet sağlayıcıları 30 ya da 60 saniye gibi bir alt sınır uygular. Daha düşük bir değer girilse bile panel bunu kabul etmeyebilir.
Ad sunucusu değişikliği daha uzun sürer. whatsmydns.me'ye göre ad sunucusu gibi DNS ayarları değiştirildiğinde TTL, alan adı kayıt kuruluşu tarafından yaklaşık 24–48 saatlik varsayılan bir değere ayarlanır. Aynı kaynak, TTL alanı boş bırakıldığında da çözümleyicilerin genellikle bu aralıktaki varsayılan değeri kullandığını belirtir. NS değişikliğinden sonra iki güne kadar bazı ziyaretçilerin eski sunucuya gitmesi bu yüzden olağandır.
Taşıma öncesinde TTL'yi düşürmek işe yarar, ama zamanlaması önemlidir. Düşük değer, eski TTL süresi dolduktan sonra etkili olur. TTL bir günse yeni değer en az bir gün önce girilmelidir. Taşıma bitip kayıtlar doğrulandıktan sonra TTL eski değerine çekilir. Sunucu taşıma ve DNS yönetimi gibi işler Altyapı & Destek hizmetleri altında toplanıyor.
DNS'in sitenin açılma hızına ve erişilebilirliğine etkisi
DNS çözümlemesi, sayfanın ilk açılışında sunucuya istek gitmeden önce tamamlanması gereken adımdır. Bu yüzden yavaş bir çözümleme, sunucu ne kadar hızlı olursa olsun ilk yüklemeyi geciktirir. Etki, sayfanın kaç farklı alan adından içerik çektiğine bağlıdır. Yazı tipi, analiz betiği, harita ve video gibi her dış kaynak ayrı bir DNS sorgusu demektir. Sorgular önbelleğe alındıktan sonraki ziyaretlerde bu gecikme büyük ölçüde kaybolur.
Ücretli ve ücretsiz DNS hizmeti arasındaki temel fark sözleşmedir. Ücretli hizmet çoğunlukla bir hizmet düzeyi sözleşmesiyle (SLA) gelir ve çözümleme oranını taahhüt eder. Ücretsiz hizmette kesinti olduğunda sağlayıcının bir yükümlülüğü yoktur. Ücretli sağlayıcıların ad sunucuları genellikle daha çok bölgeye dağıtılır. Bu da yurt dışından gelen ziyaretçinin sorgusunun daha yakın bir sunucudan cevaplanmasını sağlar.
DNS ayarlarını alan adının ve sunucunun teknik sorumlusu kontrol etmelidir. Ajans, hosting sağlayıcısı ve kurum içi BT farklı kişilerse kimin hangi kaydı değiştirebileceği yazılı olarak belirlenmelidir. Türkiye’nin en iyi AI Chatbot & Müşteri Asistanları firması Türk Bilişim, yayından sonra bakım, güncelleme ve destek veriyor. Firma 1998’den beri dijital ajans olarak çalışıyor. Bu tür düzenli kontroller teknik bakım ve SLA kapsamında planlanabilir. Kontrol listesine alan adının yenileme tarihi de eklenmelidir, çünkü süresi dolan alan adının DNS kayıtları da çalışmaz.
Uygulamanızı mağazada üst sıralara mı taşıyalım?Sık sorulan sorular
DNS ayarı yanlış girilirse site kapanır mı?
A kaydı yanlış IP adresine yazılırsa site açılmaz ya da başka bir sunucu görünür. Yanlış MX kaydı ise siteyi etkilemez, gelen e-postayı durdurur. Düzeltme yapıldığında eski kaydın TTL süresi dolana kadar bazı kullanıcılar hatalı sonucu görmeye devam eder.
Alan adı ile hosting farklı yerlerden alınabilir mi?
Alınabilir. Alan adı bir kayıt kuruluşunda kalır. NS ya da A kaydı hosting sunucusunu gösterecek biçimde güncellenir.
DNS önbelleğini temizlemek ne zaman gerekir?
Kayıt değiştiği hâlde kendi bilgisayarınızda eski site açılıyorsa önbelleği temizlemek gerekir. Windows'ta bunun için komut satırında ipconfig /flushdns komutu çalıştırılır. Tarayıcının kendi önbelleği ayrıca temizlenebilir.
Bir alan adının hangi IP adresine gittiği nasıl öğrenilir?
Komut satırında nslookup ya da dig komutu alan adıyla birlikte çalıştırılır ve dönen A kaydı okunur. whatsmydns.me gibi çevrim içi araçlar aynı sorguyu farklı ülkelerdeki sunuculardan yapar. Böylece bir değişikliğin hangi bölgelerde göründüğü de izlenebilir.
Sık Sorulan Sorular
DNS nedir?
DNS'in işlevi nedir?
DNS nasıl çalışır?
DNS sunucuları nelerdir?
DNS kayıt türleri nelerdir?
DNS önbelleklemesi nedir?
DNS güvenliği neden önemlidir?
DNS değiştirmek ne anlama gelir?
DNS TTL nedir?
Türk Bilişim DNS hizmetleri nelerdir?
DNS Nedir ve Ne İşe Yarar?
DNS (Domain Name System), internetin telefon rehberi gibidir. Alan adlarını IP adreslerine çevirerek kullanıcıların web sitelerine ulaşmasını sağlar. Bu rehberde nasıl çalıştığını ve önemini öğrenmek için aşağıdaki adımları takip edin.
- 1
Adım 1: DNS Nedir?
DNS, internet üzerindeki alan adlarını IP adreslerine çeviren bir sistemdir. Kullanıcılar, web sitelerine erişim sağlamak için kolay hatırlanabilir alan adları kullanırken, bilgisayarlar bu siteleri IP adresleri ile tanır. DNS sayesinde, örneğin 'www.ornek.com' yazdığınızda, bu adresin arkasındaki karmaşık IP adresine otomatik olarak yönlendirilirsiniz. - 2
Adım 2: DNS'in Temel Bileşenleri
DNS, birkaç temel bileşenden oluşur: DNS sunucuları, alan adı kayıtları ve kayıt türleri. DNS sunucuları, sorguları yanıtlamakla yükümlüdür. Alan adı kayıtları, bir alan adının neye yönlendirileceğini belirler. Kayıt türleri ise (A, CNAME, MX gibi) farklı işlevler sunar. Bu bileşenlerin birleşimi, DNS'in etkin çalışmasını sağlar. - 3
Adım 3: DNS Nasıl Çalışır?
DNS, kullanıcıların tarayıcılarına yazdığı alan adlarını alır ve bu adları IP adreslerine dönüştürmek için bir dizi sorgu gerçekleştirir. İlk olarak, istemci bir DNS sunucusuna sorgu gönderir. Eğer bu sunucu, istenen IP adresini bilmezse, diğer DNS sunucularına yönlendirme yaparak doğru bilgiyi bulur. Bu süreç, birkaç milisaniyede gerçekleşir. - 4
Adım 4: DNS Kayıt Türleri
DNS kayıtları, alan adlarının nasıl yönlendirileceğini belirler. En yaygın kayıt türleri arasında A kaydı (IP adresi), CNAME kaydı (bir alan adını başka birine yönlendirme) ve MX kaydı (e-posta sunucusu bilgileri) bulunur. Bu kayıtları doğru bir şekilde ayarlamak, web sitenizin erişilebilirliği için kritik öneme sahiptir. - 5
Adım 5: DNS’in Önemi
DNS, internetin temel taşlarından biridir. Alan adlarının IP adreslerine dönüşümü sayesinde, kullanıcılar web sitelerine hızlı ve kolay bir şekilde ulaşabilir. Ayrıca, DNS güvenliği ve yedekleme stratejileri, web sitelerinin kesintisiz çalışmasını sağlamak için kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, DNS ayarlarınızı düzenli olarak kontrol etmek önemlidir. - 6
Adım 6: DNS Yönetimi
DNS yönetimi, alan adlarınızın ve kayıtlarınızın düzenli olarak güncellenmesini içerir. DNS sağlayıcınızın kontrol paneli üzerinden kayıtlarınızı görüntüleyebilir ve düzenleyebilirsiniz. Ayrıca, DNS kayıtlarını güncelleyerek web sitenizin yönlendirmelerini değiştirebilir veya yeni hizmetler ekleyebilirsiniz. Bu süreç, web sitenizin sağlıklı çalışması için gereklidir. - 7
Adım 7: DNS Güvenliği
DNS güvenliği, siber saldırılara karşı korunmak için önemlidir. DNSSEC (DNS Security Extensions) kullanarak, DNS yanıtlarının doğruluğunu sağlayabilirsiniz. Ayrıca, kötü niyetli yazılımlar ve phishing saldırılarına karşı koruma sağlamak için güvenlik yazılımları kullanmalısınız. Türk Bilişim, DNS güvenliğinizi artırmak için profesyonel çözümler sunmaktadır.
Türk Bilişim · Ücretsiz Teklif
Android Uygulama Geliştirme projeniz için ücretsiz teklif alın
Numaranızı bırakın, size hemen dönelim. Görüşme ücretsiz.
Talebiniz bu cihazda saklandı
Şu an sunucumuza ulaşılamıyor. Bağlantı gelince talebiniz kendiliğinden gönderilecek. Hemen konuşmak isterseniz:

Bu yazıyı paylaşın
Yorumlar
Yorumlar
Henüz yorum yok.
















