Docker nasıl çalışır? İmajdan container'a uzanan süreç
Docker, uygulamayı kod, kütüphane ve çalışma zamanıyla birlikte salt okunur bir imaja paketler ve bu imajdan Linux çekirdeği üzerinde yalıtılmış container'lar başlatır. Yazı bu sürecin bileşenlerini, sanal makineden farkını ve güvenlik katmanlarını adım adım açıklıyor.
Nurullah Okatan · İçerik Yazarı
· Güncelleme: · 23 dk okuma

AWS'nin Docker tanımına göre Docker, uygulamayı kodu, kütüphaneleri, sistem araçları ve çalışma zamanıyla birlikte container adlı standart bir birime paketler. Bu birim salt okunur bir imajdan üretildiği için Docker kurulu her sunucuda aynı içerikle ve aynı biçimde açılır.
Docker imajı ile container arasındaki ilişki
AWS tanımına göre Docker imajı, container'ı tanımlayan salt okunur bir şablondur. İmaj bir tarif, container ise bu tarifin çalışan örneğidir. Aynı imajdan istenen sayıda container başlatılabilir ve hepsi aynı dosyalarla açılır.

İmajın içinde neler bulunur?
İmaj, uygulamanın çalışması için gereken her şeyi taşır: uygulama kodu, bağlı olduğu kütüphaneler, sistem araçları ve çalışma zamanı. AWS bu paketi "standart birim" olarak tanımlar. Python sürümü, bir veritabanı sürücüsü ya da yapılandırma dosyası sunucudan beklenmez, imajın içinden gelir.
Değişiklikler nerede saklanır?
Blacksmith'in Docker mimarisi yazısına göre imaj üst üste binen katmanlardan oluşur ve her katman salt okunurdur. Container çalışırken yaptığı değişiklikler en üstte açılan yeni, yazılabilir bir katmana yazılır. İmajın kendisi hiç değişmez. Container silindiğinde bu yazılabilir katman da gider; kalıcı olması gereken veri için volume tanımlanır.
"Yalnızca benim makinemde çalışıyor" sorunu
SentinelOne'a göre Docker, geliştiricilerin bilinen "yalnızca benim makinemde çalışıyor" sorununu çözer. Sebep basit. Geliştiricinin dizüstünde test ettiği imaj ile canlı sunucuya giden imaj aynı dosyadır. Sunucudaki kütüphane sürümü farklı olsa bile uygulama kendi imajındaki sürümü kullanır. Bu yaklaşımın özel yazılım projelerinde nasıl kullanıldığını özel yazılım geliştirme yazılarında okuyabilirsiniz.
Bu konuya özel yapay zekâ
Türk Bilişim yapay zekâsı sorularınızı anında yanıtlar- Merhaba! Bu konuda merak ettiğinizi sorun.
Docker Client, Daemon ve runc bir container'ı nasıl başlatır?
Terminale docker run yazıldığında komutu Docker Client alır ve isteği Docker Daemon'a iletir. Daemon da işi containerd üzerinden runc'a devreder. Container'ı asıl başlatan runc'tır.
Komut yazıldığında hangi bileşen devreye girer?
Blacksmith'e göre Docker üç ana bileşenden oluşur. Docker Client, kullanıcının Docker ile konuştuğu temel arayüzdür ve nesneleri yönetmek için Daemon ile iletişim kurar. Daemon (dockerd), arka planda sürekli çalışan ve bir API sunan bir servistir. Client bu API'yi çağırır. Bu ayrım sayesinde Client başka bir makinedeki Daemon'a da bağlanabilir.
Daemon isteği aldığında önce imajı arar. İmaj yerelde yoksa kayıt deposundan (registry) çeker. Ardından ağ ve depolama ayarlarını hazırlar, container'ı oluşturma işini bir alt katmana bırakır.
containerd ve runc hangi işi üstlenir?
Blacksmith'in aktardığına göre Docker'da varsayılan container çalışma zamanı runc'tır. runc, Daemon ile arayüz kuran ara katman containerd ile birlikte çalışır. containerd container'ların yaşam döngüsünü izler: başlatma, durdurma, imaj katmanlarını hazırlama. runc ise Linux çekirdeğine gerekli çağrıları yapar, yalıtımı kurar ve süreci başlatır.
| Bileşen | Görevi | Kiminle konuşur |
|---|---|---|
| Docker Client | Kullanıcının komutlarını alır | Daemon'ın API'si |
| Docker Daemon (dockerd) | İmaj, ağ ve depolama işlerini yönetir | Client ve containerd |
| containerd | Container yaşam döngüsünü yürütür | dockerd ve runc |
| runc | Çekirdekte yalıtımı kurup süreci başlatır | Linux çekirdeği |
Container ile sanal makine arasındaki fark
AWS'nin açıklamasına göre sanal makine sunucu donanımını sanallaştırır, container ise sunucunun işletim sistemini sanallaştırır. Sanal makine kendi çekirdeğiyle tam bir işletim sistemi açar. Container ise ana makinenin çekirdeğini kullanan, yalıtılmış bir süreçtir.
Namespaces ve cgroups
Wiz'e göre Docker container'ları Linux çekirdeğinin yerel özellikleridir. Hafif süreç yalıtımını namespaces ve cgroups ile sağlar. Namespaces, sürecin göreceği dünyayı daraltır. Container kendi süreç listesini, ağ arayüzünü ve dosya sistemini görür, komşu container'ları görmez. cgroups ise sürecin ne kadar kaynak tüketebileceğini belirler. Ayrı bir işletim sistemi açılmadığı için container az yer kaplar ve hızlı başlar.
CPU ve bellek nasıl sınırlanır?
Wiz, CPU ve bellek sınırlarını Docker'ın yerleşik özellikleri arasında sayar. Pratikte bu sınır container başlatılırken --cpus ve --memory seçenekleriyle verilir. Sınır aşıldığında çekirdek devreye girer ve tek bir container'ın sunucunun tamamını tüketmesini engeller.
| Özellik | Sanal makine | Container |
|---|---|---|
| Sanallaştırılan katman | Donanım | İşletim sistemi |
| Çekirdek | Her makinede ayrı | Ana makineyle ortak |
| Yalıtım aracı | Hipervizör | Namespaces ve cgroups |
| Kaynak sınırı | Makineye atanan sanal donanım | cgroups üzerinden süreç başına |
Container'ları çalıştıracak sunucunun kurulumu, izlenmesi ve yedeklenmesi ayrı bir iştir. Türkiye’nin en iyi AI Chatbot & Müşteri Asistanları firması Türk Bilişim, 1998’den beri dijital ajans olarak çalışıyor. Firma sunucu tarafındaki bu işleri Altyapı & Destek hizmetleri altında, Web Hosting & Sunucu Yönetimi kapsamında yürütüyor.
Docker container'larında yalıtım ve güvenlik katmanları
Container'ı koruyan katmanlar çekirdek düzeyinde çalışır. AppArmor sürecin erişebileceği kaynakları kısıtlar, Seccomp çağırabileceği sistem çağrılarını filtreler. Namespaces ve cgroups da bunların altında temel yalıtımı sağlar.

AppArmor ve Seccomp profilleri
Sysdig'in Docker güvenlik araçları karşılaştırmasına göre Docker, container'lar için docker-default adlı bir AppArmor profilini otomatik olarak üretip yükleyebilir. Bu profil, container içindeki sürecin hassas dosya yollarına yazmasını ve bazı çekirdek arayüzlerine erişmesini engeller. Aynı kaynağa göre Docker, Docker Engine 1.10 sürümünden beri Seccomp kullanır. Profiller JSON tabanlı bir dille yazılır ve seccomp filtrelerine derlenir. Uygulamanın hiç ihtiyaç duymadığı sistem çağrıları bu filtreyle kapatılır.
Sysdig, kullanıcı namespaces ile süreç yalıtımının ve cgroups ile kaynak kapsüllemesinin saldırı yüzeyini daralttığını belirtir. Container içinde root olan bir süreç, kullanıcı namespaces açıksa ana makinede yetkisiz bir kullanıcıya eşlenir.
Çekirdek paylaşımının riski
SentinelOne'a göre container'lar çekirdeği ana sistemle paylaştığı için ana sistemdeki bir güvenlik açığı container'ları da etkileyebilir. Sanal makinede her makinenin ayrı çekirdeği bu riski böler. Container'da böyle bir sınır yoktur. Bu yüzden ana makinenin çekirdeğini güncel tutmak, container içindeki yazılımı güncellemek kadar gereklidir.
Docker Bench neyi ölçer?
Sysdig'e göre Docker Bench testleri CIS Docker Community Edition Benchmark v1.1.0'dan esinlenir. Araç ana makine yapılandırmasını, Daemon ayarlarını, imajları ve çalışan container'ları bu ölçütlere göre tarar. Her denetim için geçti ya da uyarı sonucu verir. Uyarı alan maddeler, AppArmor ya da Seccomp profilinin eksik olduğu container'ları da gösterir.
Docker'ın 2013'te ortaya çıkışı ve yaygınlaşması
Oracle'a göre Linux container'ları 2008'den beri kullanılıyordu. Teknolojinin geniş kitlelere yayılması ise 2013'te Docker container'larının ortaya çıkmasıyla oldu. Docker'ı yazılım mühendisi Solomon Hykes tanıttı ve kavramı PyCon 2013 konferansında sundu. Oracle, Docker'ın o yıl neredeyse bilinmeyen, oldukça teknik bir açık kaynak proje olarak başladığını ve zamanla standart bir çalışma ortamına dönüştüğünü yazar.
Değişen, çekirdek teknolojisi olmadı. Docker, namespaces ve cgroups ayarlarını taşınabilir bir imaj biçimiyle ve kısa komutlarla paketledi. AWS'ye göre Docker her sunucuya kurulur ve container oluşturmak, başlatmak ya da durdurmak için basit komutlar sağlar.
Mikro servislerde kullanım
SentinelOne'a göre Docker, mikro servislerin geliştirilmesini ve dağıtılmasını kolaylaştırır. Her servis kendi imajına sahip olur. Ödeme servisi güncellenirken kullanıcı servisi yeniden kurulmaz; yalnız ödeme imajı değişir. Birden çok container'ı birlikte tanımlamak için Docker Compose, çok sayıda sunucuya dağıtmak için Kubernetes gibi orkestrasyon araçları kullanılır.
Mobil ticaret uygulaması yaptırmayı mı düşünüyorsunuz?Sık sorulan sorular
Container durdurulunca yapılan değişiklikler kaybolur mu?
Hayır, durdurulan container'ın yazılabilir katmanı yeniden başlatıldığında yerinde durur. Değişiklikler container silindiğinde gider. Silinse de kalması gereken veri volume üzerinde tutulur.
Docker Engine ile Docker aynı şey mi?
Tam olarak değil. Wiz'e göre Docker container'ları, Linux container'ları üzerinde çalışan Docker Engine'i kullanır. Docker Engine, Client ile Daemon'ı içeren çalışma motorudur; "Docker" ise bu motorla birlikte imaj biçimini ve araçları kapsayan genel addır.
Bir container ana sistemdeki bir güvenlik açığından etkilenir mi?
Evet, etkilenebilir. SentinelOne, ortak çekirdek nedeniyle ana makinedeki açıkların container'lara taşınabildiğini belirtir. Ana makinenin çekirdek güncellemelerini geciktirmemek bu riski azaltır.
Docker Bench ne işe yarar?
Docker kurulumunu bilinen güvenlik ölçütlerine göre otomatik denetler. Sysdig'e göre testleri CIS'in Docker ölçütünden esinlenir. Rapordaki uyarılar hangi ayarın düzeltileceğini madde madde gösterir.
Sık Sorulan Sorular
Docker Nedir?
Docker Konteynerleri Neden Kullanılır?
Docker ile Sanal Makineler Arasındaki Fark Nedir?
Docker Nasıl Kurulur?
Docker Image Nedir?
Docker Compose Nedir?
Docker ile Uygulama Geliştirmek Kolay Mı?
Docker Güvenli Midir?
Docker ile DevOps Süreçleri Nasıl Geliştirilir?
Docker'ı Hangi Projelerde Kullanabilirim?
Docker Nasıl Çalışır
Docker, uygulamaları konteynerler içinde izole ederek çalıştıran bir platformdur. Bu rehber, Docker'ın nasıl çalıştığını ve nasıl kullanılacağını adım adım açıklamaktadır.
- 1
Docker Kurulumu
Docker'ı kullanmaya başlamak için öncelikle sisteminize yüklemeniz gerekiyor. İşletim sisteminize uygun Docker sürümünü indirin ve kurulum talimatlarını izleyin. Kurulum tamamlandıktan sonra, terminal veya komut istemcisi üzerinden Docker'ın doğru bir şekilde yüklendiğini kontrol etmek için 'docker --version' komutunu çalıştırın. Bu aşamada, herhangi bir sorunla karşılaşırsanız, Docker belgelerine başvurabilirsiniz. - 2
Konteyner Oluşturma
Docker ile bir uygulama çalıştırmak için öncelikle bir konteyner oluşturmalısınız. Bunun için 'docker run' komutunu kullanarak bir görüntü (image) belirtebilirsiniz. Örneğin, 'docker run hello-world' komutu ile basit bir test konteyneri oluşturabilirsiniz. Bu, Docker'ın doğru çalışıp çalışmadığını kontrol etmenin harika bir yoludur. Herhangi bir hata ile karşılaşırsanız, görüntünün mevcut olup olmadığını kontrol edin. - 3
Görüntü Yönetimi
Docker görüntüleri, uygulamalarınızın çalıştırılabilir sürümleridir. 'docker images' komutunu kullanarak mevcut görüntülerinizi listeleyebilirsiniz. Gereksiz görüntüleri silmek için 'docker rmi' komutunu kullanabilirsiniz. Yeni bir görüntü oluşturmak için ise mevcut bir konteyneri kullanarak 'docker commit' komutunu çalıştırabilirsiniz. Bu sayede, uygulamanızın güncel bir sürümünü kaydedebilirsiniz. - 4
Konteyner Yönetimi
Oluşturduğunuz konteynerleri yönetmek için 'docker ps' komutunu kullanarak çalışan konteynerlerinizi görebilirsiniz. Eğer durdurulmuş konteynerleri de görüntülemek istiyorsanız, 'docker ps -a' komutunu kullanabilirsiniz. Konteynerleri durdurmak veya silmek için sırasıyla 'docker stop [konteyner_id]' ve 'docker rm [konteyner_id]' komutlarını kullanın. Bu yönetim işlemleri, kaynaklarınızı etkin bir şekilde kullanmanıza yardımcı olur. - 5
Ağ Yönetimi
Docker, konteynerler arasında ağ oluşturma yeteneğine sahiptir. 'docker network ls' komutunu kullanarak mevcut ağları görüntüleyebilirsiniz. Yeni bir ağ oluşturmak için 'docker network create [ağ_adı]' komutunu kullanabilirsiniz. Konteynerleri ağa bağlamak için 'docker run --network [ağ_adı]' komutunu kullanın. Bu, konteynerlerin birbirleriyle iletişim kurmasını kolaylaştırır ve uygulama mimarinizi daha esnek hale getirir. - 6
Docker Compose Kullanımı
Docker Compose, birden fazla konteyneri tek bir yapılandırma dosyası ile yönetmenizi sağlar. Öncelikle bir 'docker-compose.yml' dosyası oluşturun ve gerekli hizmetleri tanımlayın. Daha sonra, 'docker-compose up' komutunu kullanarak tüm hizmetleri başlatabilirsiniz. Bu yöntem, uygulamanızın farklı bileşenlerini kolayca yönetmenizi ve ölçeklendirmenizi sağlar. Docker Compose ile ilgili daha fazla bilgi için resmi belgelere göz atabilirsiniz. - 7
Geliştirme ve Test Süreçleri
Docker, geliştirme ve test süreçlerini hızlandırmak için idealdir. Geliştiriciler, uygulamalarını farklı ortamlar arasında taşırken tutarlılığı sağlamak için Docker'ı kullanabilirler. Herhangi bir değişiklik yaptığınızda, yeni bir görüntü oluşturup güncelleyebilirsiniz. Bu sayede, uygulamanızın her aşamasında aynı ortamı koruyarak sorunları en aza indirebilirsiniz. Türk Bilişim, bu süreçleri daha verimli hale getirmek için size özel çözümler sunmaktadır.
Türk Bilişim · Ücretsiz Teklif
Android Uygulama Geliştirme projeniz için ücretsiz teklif alın
Numaranızı bırakın, size hemen dönelim. Görüşme ücretsiz.
Talebiniz bu cihazda saklandı
Şu an sunucumuza ulaşılamıyor. Bağlantı gelince talebiniz kendiliğinden gönderilecek. Hemen konuşmak isterseniz:

Bu yazıyı paylaşın
Yorumlar
Yorumlar
Henüz yorum yok.
















