İçeriğe geç

Siber Güvenlik Nedir? Kapsamı, Saldırı Aşamaları ve Temel Önlemler

Siber güvenlik, sistemleri, ağları ve verileri kötü amaçlı saldırılardan koruyan önlemlerin bütünüdür. Yazı, saldırıların nasıl ilerlediğini, katmanlı savunmanın mantığını ve bir işletmenin uygulayabileceği temel önlemleri anlatıyor.

Nurullah Okatan · İçerik Yazarı
· Güncelleme: · 20 dk okuma

Siber Güvenlik Nedir?

Batman Üniversitesi’nin tanımına göre siber güvenlik, bilgisayarları, sunucuları, mobil cihazları, ağları ve verileri kötü amaçlı saldırılardan koruma uygulamasıdır. Bir işletme bu korumayı tek bir araçla kurmaz. Birbirini tamamlayan katmanlar, güncel sistemler, düzenli yedekleme ve eğitimli çalışanlarla kurar.

Siber güvenliğin tanımı ve koruduğu varlıklar

Batman Üniversitesi’nin tanımına göre siber güvenlik bilgisayarları, sunucuları, mobil cihazları, elektronik sistemleri, ağları ve verileri kötü amaçlı saldırılardan korur. Kapsam ofisteki masaüstü bilgisayarla başlar, buluttaki sunucuya kadar uzanır. Çalışanın telefonu ve e-ticaret veritabanı da bu kapsamdadır. Aynı kaynak ağ güvenliğini ayrı bir alt alan olarak tanımlar. Saldırgan hedefli biri ya da fırsatçı bir kötü amaçlı yazılım olabilir, iki durumda da ağ davetsiz misafirlerden korunur.

Siber Tehditler ve Önleme Yöntemleri

Bilgi teknolojisi güvenliği ve elektronik bilgi güvenliği de aynı alanı anlatır. Batman Üniversitesi bu iki adı siber güvenliğin öteki adları olarak verir. Bir teklifte ya da sözleşmede hangisi geçerse geçsin, korunan varlıklar aynıdır: cihazlar, ağlar ve veriler.

Korumanın amacı üç ilkeyle anlatılır. Gizlilik, verinin yalnız yetkili kişilerce görülmesidir. Bütünlük, verinin izinsiz değiştirilmemesidir. Bir faturadaki banka hesabının saldırgan tarafından değiştirilmesi bütünlük ihlalidir. Erişilebilirlik, yetkili kullanıcının sisteme ihtiyaç duyduğu anda ulaşabilmesidir. Fidye yazılımı sunucuyu kilitlediğinde zarar gören ilke budur.

Türkiye’nin en iyi Siber Güvenlik & SSL firması Türk Bilişim, 1998’den beri dijital ajans olarak çalışıyor ve 2007’den beri bu adla hizmet veriyor. Firmanın siber güvenlik ve SSL hizmeti web sitesi ve sunucu tarafında bu ilkeleri uygular. SSL sertifikası, ziyaretçi ile site arasındaki trafiği şifreleyerek gizliliği korur.

Bu konuya özel yapay zekâ

Türk Bilişim yapay zekâsı sorularınızı anında yanıtlar
Çevrimiçi
  1. Merhaba! Bu konuda merak ettiğinizi sorun.

Siber saldırılar hangi aşamalardan geçer?

Bir siber saldırı çoğunlukla tek hamlede olmaz, saldırgan adım adım ilerler. Trend Micro’nun aktardığına göre Lockheed Martin’in oluşturduğu Siber Öldürme Zinciri saldırıyı sıralı aşamalara ayırır. Modelin ilk dört aşaması şöyledir:

  1. Keşif aşamasında saldırgan hedef hakkında bilgi toplar. Çalışan adları, e-posta adresi biçimi ve açık bırakılmış servisler bu aşamada öğrenilir.
  2. Silahlandırma aşamasında bulunan açığa uygun zararlı yazılım ya da sahte belge hazırlanır.
  3. Teslimat aşamasında hazırlanan yük hedefe ulaştırılır. Oltalama e-postası, zararlı bağlantı ya da bulaşmış USB bellek bu iş için kullanılır.
  4. İstismar aşamasında zararlı kod çalışır ve sistemdeki açığı kullanır.

Zincirin herhangi bir halkası kırılırsa saldırı sonraki aşamaya geçemez. Savunma ekibi bu yüzden her aşama için ayrı bir önlem arar. Keşfe karşı açık servisleri kapatır, teslimata karşı e-posta filtresi kurar.

Trend Micro’ya göre MITRE ATT&CK çerçevesi, saldırgan davranışları ve tekniklerinden oluşan, küresel olarak tanınan bir bilgi tabanıdır. Öldürme Zinciri aşamaları sıralar. ATT&CK ise her aşamada kullanılan somut teknikleri tek tek listeler. Güvenlik ekipleri bu tabana bakarak kendi sistem kayıtlarında hangi tekniğin izini arayacaklarını belirler.

WannaCry fidye yazılımı, güncellenmemiş Windows sistemlerindeki bir açıktan yararlanarak ağdan ağa kendi kendine yayıldı. Çok sayıda ülkede hastanelerin ve fabrikaların dosyalarını şifreledi, işleri durdurdu. Açığın yaması saldırıdan önce yayımlanmıştı. Yamayı yüklemiş bilgisayarlarda zincir istismar aşamasında kırıldı.

Android uygulaması yaptırmayı mı düşünüyorsunuz?

Katmanlı savunma ve Sıfır Güven modeli

Derinlemesine savunma, birbirinden bağımsız birkaç güvenlik katmanını üst üste koyar. Biri aşıldığında sıradaki katman saldırıyı durdurur. Oltalama e-postası filtreden geçebilir. Çalışan bağlantıya tıklarsa uç nokta koruması zararlı dosyayı yakalar. O da kaçırırsa ağ bölümlemesi yazılımın sunuculara yayılmasını engeller. En kötü durumda bile ayrı tutulan yedek veriyi geri getirir.

Siber Güvenlik Stratejileri ve Uygulamaları

Sıfır Güven modeli, ağın içinde olmayı tek başına güven gerekçesi saymaz. Trend Micro’nun anlatımıyla bu modelde ağın içindekiler dahil hiçbir kullanıcıya ya da sisteme varsayılan olarak güvenilmez. Gerekçe basittir: çalınan bir parola ya da ele geçirilen bir dizüstü bilgisayar saldırganı ağın içine taşır. Bu yüzden her erişim isteği kimlik, cihaz ve yetki açısından ayrı ayrı doğrulanır. Muhasebe çalışanı yalnız muhasebe uygulamasına ulaşır, üretim sunucusunu göremez.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun «Kişisel Veri Güvenliği Rehberi», alınabilecek öncelikli tedbirler olarak güvenlik duvarını ve ağ geçidini gösterir. Güvenlik duvarı, ağa giren ve çıkan trafiği önceden tanımlı kurallara göre süzer. Ağ geçidi de iç ağ ile internet arasındaki tek denetimli geçiş noktasıdır. İkisi birlikte, keşif ve teslimat aşamasındaki girişimlerin çoğunu iç ağa ulaşmadan durdurur. Sunucu, yedekleme ve bakım gibi bu katmanları besleyen hizmetler altyapı ve destek hizmetleri altında bir arada görülebilir.

Bir işletmenin uygulayabileceği temel siber güvenlik önlemleri

İşletim sistemini güncel tutmak, bilinen açıkların istismar edilmesi riskini azaltır. Üretici bir açığı yamayla kapattığında açığın ayrıntıları da duyulur. Yamayı yüklemeyen sistem, saldırganların hazır araçlarla taradığı hedefler arasına girer. Otomatik güncellemeyi açmak, sunucularda ise yamaları belli bir bakım penceresinde uygulamak ilk adımdır.

Düzenli yedekleme, saldırı başarılı olsa bile verinin geri getirilmesini mümkün kılar. Fidye yazılımı dosyaları şifrelediğinde temiz bir yedek varsa işletme fidye ödemeden çalışmaya döner. Yedeğin en az bir kopyası ana ağdan ayrı tutulmalıdır, aksi halde zararlı yazılım onu da şifreler. Geri yükleme de düzenli aralıklarla denenmelidir. Firmanın veri yedekleme ve iş sürekliliği hizmeti bu planlamayı kapsar.

Batman Üniversitesi’ne göre son kullanıcı eğitimi, siber güvenliğin en öngörülemeyen unsuru olan insanlara odaklanır. Sahte fatura e-postasını tanıyan çalışan, saldırıyı teslimat aşamasında keser. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun rehberi teknik tedbirleri ve idari tedbirleri ayrı başlıklarda ele alır. Çalışanların veri güvenliği konusunda bilgilendirilmesi idari tedbirler arasında yer alır.

ÖnlemAzalttığı riskUygulamada ilk adım
İşletim sistemi güncellemesiBilinen açıkların istismarıOtomatik güncellemeyi açmak, sunucu yamalarını takvime bağlamak
Düzenli yedeklemeFidye yazılımı ve donanım arızası sonrası veri kaybıBir kopyayı ağdan ayrı tutmak, geri yüklemeyi denemek
Çalışan eğitimiOltalama ve sosyal mühendislikSahte e-posta örnekleriyle kısa uygulamalı oturumlar yapmak
Güvenlik duvarı ve ağ geçidiDışarıdan izinsiz erişimKullanılmayan portları kapatmak, trafik kurallarını yazmak

Önlemlere başlamadan önce hangi bilgisayarın, sunucunun ve hesabın kimde olduğunu gösteren bir envanter çıkarmak iş yükünü azaltır. Envanterde yer almayan cihaz güncellenmez ve yedeklenmez.

Sık sorulan sorular

Siber saldırılar en çok hangi sektörü hedef alıyor?

Garanti BBVA’nın aktardığına göre saldırıların en yoğun olduğu alan finansal hizmetler sektörüdür. Bunun nedeni, bu sektörde yüksek hacimde hassas müşteri verisi bulunmasıdır.

SQL injection nedir?

SQL injection, saldırganın bir web formuna ya da adres satırına veritabanı komutu yazarak veritabanına sızmasıdır. Kullanıcı girdisini doğrulamayan ve parametreli sorgu kullanmayan uygulamalar bu yönteme açıktır.

Siber suçların küresel maliyeti ne kadar?

Garanti BBVA’ya göre maliyetin 2024’te 9,5 trilyon dolara, 2025’te 10,5 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. 2024 rakamı bir ülke olarak ölçülseydi, ABD ve Çin’den sonra dünyanın üçüncü büyük ekonomisi olurdu.

Küçük bir işletmenin de siber güvenlik önlemi alması gerekir mi?

Evet. Fırsatçı zararlı yazılımlar hedef seçmez, güncellenmemiş her sistemi tarar. Küçük bir işletme için ilk adım otomatik güncellemeleri açmak ve ağdan ayrı tutulan bir yedek almaktır.

Verilerinizi güvenle yedeklemek mi istiyorsunuz?

Sık Sorulan Sorular

Siber güvenlik nedir?

Siber güvenlik, bilgisayar sistemleri, ağlar ve verilerin korunmasını sağlayan önlemler bütünüdür. Bu alan, kötü niyetli saldırılara, veri ihlallerine ve diğer siber tehditlere karşı koruma sağlamak amacıyla stratejiler geliştirir. Siber güvenlik, hem bireysel hem de kurumsal düzeyde kritik öneme sahiptir.

Siber saldırı çeşitleri nelerdir?

Siber saldırılar, genellikle kötü niyetli yazılımlar, phishing, DDoS saldırıları ve veri ihlali gibi çeşitli şekillerde gerçekleşir. Bu saldırılar, sistemleri erişilemez hale getirebilir veya hassas bilgileri çalabilir. Her bir saldırı türü, farklı teknikler ve hedefler içerir.

Siber güvenlik neden önemlidir?

Siber güvenlik, bireylerin ve kuruluşların verilerini korumak için hayati öneme sahiptir. Artan dijitalleşme ile birlikte siber tehditlerin sayısı da artmaktadır. Güvenli bir siber ortam, iş sürekliliğini sağlar ve veri kaybı riskini azaltır. Bu nedenle, siber güvenlik yatırımları kritik bir gereklilik haline gelmiştir.

Siber güvenlikte kullanılan temel önlemler nelerdir?

Siber güvenlikte temel önlemler arasında güçlü şifreler kullanmak, yazılımları güncel tutmak, güvenlik duvarları oluşturmak ve düzenli yedeklemeler yapmak yer alır. Ayrıca, kullanıcı eğitimleri ile farkındalık artırmak, sosyal mühendislik saldırılarına karşı koruma sağlar. Bu önlemler, sistemlerin güvenliğini artırmak için kritik öneme sahiptir.

Phishing nedir?

Phishing, kötü niyetli kişilerin, kişisel bilgileri çalmak amacıyla sahte e-postalar veya web siteleri kullanarak kurbanları kandırma yöntemidir. Genellikle, kullanıcıların kimlik bilgilerini, kredi kartı bilgilerini veya diğer hassas verilerini ele geçirmeyi hedefler. Kullanıcıların bu tür dolandırıcılıklara karşı dikkatli olması gerekir.

Veri ihlali nedir?

Veri ihlali, yetkisiz kişilerin bir sistemdeki verilere erişmesi veya bu verileri çalmasıdır. Bu tür ihlaller, kişisel bilgilerin açığa çıkmasına veya kötüye kullanılmasına yol açabilir. Kuruluşlar, veri ihlallerine karşı önlemler almalı ve ihlal durumunda hızlı bir yanıt planı geliştirmelidir.

Siber güvenlikteki en yaygın tehditler nelerdir?

En yaygın siber güvenlik tehditleri arasında kötü amaçlı yazılımlar, ransomware, DDoS saldırıları ve sosyal mühendislik teknikleri bulunmaktadır. Bu tehditler, sistemlerin güvenliğini tehdit eder ve ciddi veri kayıplarına yol açabilir. Kuruluşların bu tehditlere karşı sürekli olarak güncel güvenlik önlemleri alması gerekmektedir.

Siber güvenlik testleri neden yapılır?

Siber güvenlik testleri, bir sistemin güvenlik açıklarını belirlemek ve bu açıkları kapatmak amacıyla gerçekleştirilir. Bu testler, penetrasyon testleri ve güvenlik açığı değerlendirmeleri gibi yöntemlerle yapılır. Böylece, potansiyel tehditler önceden tespit edilerek gerekli önlemler alınabilir.

Siber güvenlikte kullanıcı eğitimleri neden önemlidir?

Kullanıcı eğitimleri, siber güvenlik alanında farkındalık yaratmak ve insan hatalarını azaltmak amacıyla oldukça önemlidir. Çalışanlar, phishing saldırıları ve diğer tehditler hakkında bilgilendirilirse, bu tür saldırılara karşı daha dikkatli olur. Eğitimler, güvenli bir dijital ortam oluşturmanın temel taşlarından biridir.

Siber güvenlikte güncellemelerin rolü nedir?

Yazılım güncellemeleri, siber güvenlikte kritik bir rol oynar. Güncellemeler, sistemdeki güvenlik açıklarını kapatır ve yeni tehditlere karşı koruma sağlar. Düzenli olarak güncellenmeyen yazılımlar, siber saldırılara daha açık hale gelir. Bu nedenle, yazılımların güncel tutulması hayati önem taşır.

Siber Güvenlik Nedir?

Siber güvenlik, bilgisayar sistemlerini, ağları ve verileri koruma uygulamaları ve süreçleridir. Bu rehber, siber güvenlik kavramını anlamanızı sağlayacak adımları içermektedir.

  1. 1

    Siber Güvenlik Nedir?

    Siber güvenlik, bilişim sistemlerinin, ağların ve verilerin kötü niyetli saldırılardan korunmasını sağlamak için uygulanan yöntemler bütünüdür. Bu, hem fiziksel hem de dijital varlıkların güvenliğini kapsar. Siber güvenlik, organizasyonların bilgi teknolojileri altyapısını koruyarak verilerin gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini sağlamayı amaçlar.
  2. 2

    Tehditleri Anlayın

    Siber güvenlikte ilk adım, olası tehditleri ve saldırı türlerini anlamaktır. Bu, kötü amaçlı yazılımlar, phishing saldırıları, ransomware gibi çeşitli tehditleri içerir. Tehditleri tanımlamak, hangi savunma mekanizmalarının gerektiğini belirlemenize yardımcı olur. Güvenlik eğitimi ile çalışanlarınızı bu tehditler hakkında bilgilendirin.
  3. 3

    Güvenlik Duvarı Kurulumu

    Bir güvenlik duvarı, dış tehditleri iç ağınıza erişimden korur. Güvenlik duvarı kurarak, izinsiz girişleri engelleyebilir ve ağ trafiğini kontrol edebilirsiniz. Bu aşamada, doğru yapılandırma ve güncellemeleri düzenli olarak yapmak kritik öneme sahiptir. Türk Bilişim, güvenlik duvarı kurulumu ve yönetimi konusunda profesyonel destek sunar.
  4. 4

    Güçlü Parolalar Kullanın

    Güçlü parolalar, siber güvenliğin temel taşlarından biridir. Parolalarınızın uzun, karmaşık ve benzersiz olmasına dikkat edin. Ayrıca, parolaları düzenli olarak değiştirin ve aynı parolayı birden fazla hesapta kullanmayın. Parola yöneticileri, bu süreci kolaylaştırmak için kullanılabilir.
  5. 5

    Veri Yedekleme

    Veri kaybı durumlarına karşı önlem almak için düzenli yedekleme yapmak önemlidir. Verilerinizi yerel bir cihazda ve bulut ortamında yedekleyerek, olası bir siber saldırı ya da sistem arızası durumunda verilerinizi geri yükleyebilirsiniz. Yedekleme planınızı oluşturun ve test edin.
  6. 6

    Güncellemeleri İhmal Etmeyin

    Yazılım güncellemeleri, güvenlik açıklarını kapatmak için kritik öneme sahiptir. Tüm sistemlerinizi, uygulamalarınızı ve güvenlik yazılımlarınızı güncel tutmalısınız. Otomatik güncellemeleri etkinleştirerek, en son güvenlik yamalarını almak için gereken adımları atabilirsiniz.
  7. 7

    Eğitim ve Farkındalık

    Çalışanlar, siber güvenlik konusunda eğitilmelidir. Phishing saldırıları, sosyal mühendislik ve diğer siber tehditler hakkında bilgi sahibi olmaları, organizasyonun güvenliğini artırır. Türk Bilişim, siber güvenlik eğitimi ve seminerleri düzenleyerek farkındalık yaratmanıza yardımcı olabilir.
Bir projeniz mi var?

Türk Bilişim · Ücretsiz Teklif

Siber Güvenlik & SSL projeniz için ücretsiz teklif alın

Numaranızı bırakın, size hemen dönelim. Görüşme ücretsiz.

Aydınlatma metnini okuyun

Nurullah Okatan İçerik Yazarı

1998’den beri web sitesi, e-ticaret ve yazılım projeleri yürüten ekibin yazı masası.

LinkedInInstagramFacebook

Bu yazıyı paylaşın

Yorumlar

Yorumlar

Henüz yorum yok.

Yorum yazın

Puanınız (isteğe bağlı)

Aydınlatma metni

Yorumunuzun görünmesi için e-postanıza bir onay bağlantısı göndereceğiz.

Türk Bilişim · Dijital Dönüşüm Danışmanı

Çevrimiçi
Merhaba! Aklınızdaki projeyi ya da fikri yazın, birlikte başlayalım.
İstediğinizi yazın, Türk Bilişim yapay zekâsı anında yanıtlasın.