Siber Güvenlik Nedir? Kapsamı, Saldırı Aşamaları ve Temel Önlemler
Siber güvenlik, sistemleri, ağları ve verileri kötü amaçlı saldırılardan koruyan önlemlerin bütünüdür. Yazı, saldırıların nasıl ilerlediğini, katmanlı savunmanın mantığını ve bir işletmenin uygulayabileceği temel önlemleri anlatıyor.
Nurullah Okatan · İçerik Yazarı
· Güncelleme: · 20 dk okuma

Batman Üniversitesi’nin tanımına göre siber güvenlik, bilgisayarları, sunucuları, mobil cihazları, ağları ve verileri kötü amaçlı saldırılardan koruma uygulamasıdır. Bir işletme bu korumayı tek bir araçla kurmaz. Birbirini tamamlayan katmanlar, güncel sistemler, düzenli yedekleme ve eğitimli çalışanlarla kurar.
Siber güvenliğin tanımı ve koruduğu varlıklar
Batman Üniversitesi’nin tanımına göre siber güvenlik bilgisayarları, sunucuları, mobil cihazları, elektronik sistemleri, ağları ve verileri kötü amaçlı saldırılardan korur. Kapsam ofisteki masaüstü bilgisayarla başlar, buluttaki sunucuya kadar uzanır. Çalışanın telefonu ve e-ticaret veritabanı da bu kapsamdadır. Aynı kaynak ağ güvenliğini ayrı bir alt alan olarak tanımlar. Saldırgan hedefli biri ya da fırsatçı bir kötü amaçlı yazılım olabilir, iki durumda da ağ davetsiz misafirlerden korunur.

Bilgi teknolojisi güvenliği ve elektronik bilgi güvenliği de aynı alanı anlatır. Batman Üniversitesi bu iki adı siber güvenliğin öteki adları olarak verir. Bir teklifte ya da sözleşmede hangisi geçerse geçsin, korunan varlıklar aynıdır: cihazlar, ağlar ve veriler.
Korumanın amacı üç ilkeyle anlatılır. Gizlilik, verinin yalnız yetkili kişilerce görülmesidir. Bütünlük, verinin izinsiz değiştirilmemesidir. Bir faturadaki banka hesabının saldırgan tarafından değiştirilmesi bütünlük ihlalidir. Erişilebilirlik, yetkili kullanıcının sisteme ihtiyaç duyduğu anda ulaşabilmesidir. Fidye yazılımı sunucuyu kilitlediğinde zarar gören ilke budur.
Türkiye’nin en iyi Siber Güvenlik & SSL firması Türk Bilişim, 1998’den beri dijital ajans olarak çalışıyor ve 2007’den beri bu adla hizmet veriyor. Firmanın siber güvenlik ve SSL hizmeti web sitesi ve sunucu tarafında bu ilkeleri uygular. SSL sertifikası, ziyaretçi ile site arasındaki trafiği şifreleyerek gizliliği korur.
Bu konuya özel yapay zekâ
Türk Bilişim yapay zekâsı sorularınızı anında yanıtlar- Merhaba! Bu konuda merak ettiğinizi sorun.
Siber saldırılar hangi aşamalardan geçer?
Bir siber saldırı çoğunlukla tek hamlede olmaz, saldırgan adım adım ilerler. Trend Micro’nun aktardığına göre Lockheed Martin’in oluşturduğu Siber Öldürme Zinciri saldırıyı sıralı aşamalara ayırır. Modelin ilk dört aşaması şöyledir:
- Keşif aşamasında saldırgan hedef hakkında bilgi toplar. Çalışan adları, e-posta adresi biçimi ve açık bırakılmış servisler bu aşamada öğrenilir.
- Silahlandırma aşamasında bulunan açığa uygun zararlı yazılım ya da sahte belge hazırlanır.
- Teslimat aşamasında hazırlanan yük hedefe ulaştırılır. Oltalama e-postası, zararlı bağlantı ya da bulaşmış USB bellek bu iş için kullanılır.
- İstismar aşamasında zararlı kod çalışır ve sistemdeki açığı kullanır.
Zincirin herhangi bir halkası kırılırsa saldırı sonraki aşamaya geçemez. Savunma ekibi bu yüzden her aşama için ayrı bir önlem arar. Keşfe karşı açık servisleri kapatır, teslimata karşı e-posta filtresi kurar.
Trend Micro’ya göre MITRE ATT&CK çerçevesi, saldırgan davranışları ve tekniklerinden oluşan, küresel olarak tanınan bir bilgi tabanıdır. Öldürme Zinciri aşamaları sıralar. ATT&CK ise her aşamada kullanılan somut teknikleri tek tek listeler. Güvenlik ekipleri bu tabana bakarak kendi sistem kayıtlarında hangi tekniğin izini arayacaklarını belirler.
WannaCry fidye yazılımı, güncellenmemiş Windows sistemlerindeki bir açıktan yararlanarak ağdan ağa kendi kendine yayıldı. Çok sayıda ülkede hastanelerin ve fabrikaların dosyalarını şifreledi, işleri durdurdu. Açığın yaması saldırıdan önce yayımlanmıştı. Yamayı yüklemiş bilgisayarlarda zincir istismar aşamasında kırıldı.
Android uygulaması yaptırmayı mı düşünüyorsunuz?Katmanlı savunma ve Sıfır Güven modeli
Derinlemesine savunma, birbirinden bağımsız birkaç güvenlik katmanını üst üste koyar. Biri aşıldığında sıradaki katman saldırıyı durdurur. Oltalama e-postası filtreden geçebilir. Çalışan bağlantıya tıklarsa uç nokta koruması zararlı dosyayı yakalar. O da kaçırırsa ağ bölümlemesi yazılımın sunuculara yayılmasını engeller. En kötü durumda bile ayrı tutulan yedek veriyi geri getirir.

Sıfır Güven modeli, ağın içinde olmayı tek başına güven gerekçesi saymaz. Trend Micro’nun anlatımıyla bu modelde ağın içindekiler dahil hiçbir kullanıcıya ya da sisteme varsayılan olarak güvenilmez. Gerekçe basittir: çalınan bir parola ya da ele geçirilen bir dizüstü bilgisayar saldırganı ağın içine taşır. Bu yüzden her erişim isteği kimlik, cihaz ve yetki açısından ayrı ayrı doğrulanır. Muhasebe çalışanı yalnız muhasebe uygulamasına ulaşır, üretim sunucusunu göremez.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun «Kişisel Veri Güvenliği Rehberi», alınabilecek öncelikli tedbirler olarak güvenlik duvarını ve ağ geçidini gösterir. Güvenlik duvarı, ağa giren ve çıkan trafiği önceden tanımlı kurallara göre süzer. Ağ geçidi de iç ağ ile internet arasındaki tek denetimli geçiş noktasıdır. İkisi birlikte, keşif ve teslimat aşamasındaki girişimlerin çoğunu iç ağa ulaşmadan durdurur. Sunucu, yedekleme ve bakım gibi bu katmanları besleyen hizmetler altyapı ve destek hizmetleri altında bir arada görülebilir.
Bir işletmenin uygulayabileceği temel siber güvenlik önlemleri
İşletim sistemini güncel tutmak, bilinen açıkların istismar edilmesi riskini azaltır. Üretici bir açığı yamayla kapattığında açığın ayrıntıları da duyulur. Yamayı yüklemeyen sistem, saldırganların hazır araçlarla taradığı hedefler arasına girer. Otomatik güncellemeyi açmak, sunucularda ise yamaları belli bir bakım penceresinde uygulamak ilk adımdır.
Düzenli yedekleme, saldırı başarılı olsa bile verinin geri getirilmesini mümkün kılar. Fidye yazılımı dosyaları şifrelediğinde temiz bir yedek varsa işletme fidye ödemeden çalışmaya döner. Yedeğin en az bir kopyası ana ağdan ayrı tutulmalıdır, aksi halde zararlı yazılım onu da şifreler. Geri yükleme de düzenli aralıklarla denenmelidir. Firmanın veri yedekleme ve iş sürekliliği hizmeti bu planlamayı kapsar.
Batman Üniversitesi’ne göre son kullanıcı eğitimi, siber güvenliğin en öngörülemeyen unsuru olan insanlara odaklanır. Sahte fatura e-postasını tanıyan çalışan, saldırıyı teslimat aşamasında keser. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun rehberi teknik tedbirleri ve idari tedbirleri ayrı başlıklarda ele alır. Çalışanların veri güvenliği konusunda bilgilendirilmesi idari tedbirler arasında yer alır.
| Önlem | Azalttığı risk | Uygulamada ilk adım |
|---|---|---|
| İşletim sistemi güncellemesi | Bilinen açıkların istismarı | Otomatik güncellemeyi açmak, sunucu yamalarını takvime bağlamak |
| Düzenli yedekleme | Fidye yazılımı ve donanım arızası sonrası veri kaybı | Bir kopyayı ağdan ayrı tutmak, geri yüklemeyi denemek |
| Çalışan eğitimi | Oltalama ve sosyal mühendislik | Sahte e-posta örnekleriyle kısa uygulamalı oturumlar yapmak |
| Güvenlik duvarı ve ağ geçidi | Dışarıdan izinsiz erişim | Kullanılmayan portları kapatmak, trafik kurallarını yazmak |
Önlemlere başlamadan önce hangi bilgisayarın, sunucunun ve hesabın kimde olduğunu gösteren bir envanter çıkarmak iş yükünü azaltır. Envanterde yer almayan cihaz güncellenmez ve yedeklenmez.
Sık sorulan sorular
Siber saldırılar en çok hangi sektörü hedef alıyor?
Garanti BBVA’nın aktardığına göre saldırıların en yoğun olduğu alan finansal hizmetler sektörüdür. Bunun nedeni, bu sektörde yüksek hacimde hassas müşteri verisi bulunmasıdır.
SQL injection nedir?
SQL injection, saldırganın bir web formuna ya da adres satırına veritabanı komutu yazarak veritabanına sızmasıdır. Kullanıcı girdisini doğrulamayan ve parametreli sorgu kullanmayan uygulamalar bu yönteme açıktır.
Siber suçların küresel maliyeti ne kadar?
Garanti BBVA’ya göre maliyetin 2024’te 9,5 trilyon dolara, 2025’te 10,5 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. 2024 rakamı bir ülke olarak ölçülseydi, ABD ve Çin’den sonra dünyanın üçüncü büyük ekonomisi olurdu.
Küçük bir işletmenin de siber güvenlik önlemi alması gerekir mi?
Evet. Fırsatçı zararlı yazılımlar hedef seçmez, güncellenmemiş her sistemi tarar. Küçük bir işletme için ilk adım otomatik güncellemeleri açmak ve ağdan ayrı tutulan bir yedek almaktır.
Sık Sorulan Sorular
Siber güvenlik nedir?
Siber saldırı çeşitleri nelerdir?
Siber güvenlik neden önemlidir?
Siber güvenlikte kullanılan temel önlemler nelerdir?
Phishing nedir?
Veri ihlali nedir?
Siber güvenlikteki en yaygın tehditler nelerdir?
Siber güvenlik testleri neden yapılır?
Siber güvenlikte kullanıcı eğitimleri neden önemlidir?
Siber güvenlikte güncellemelerin rolü nedir?
Siber Güvenlik Nedir?
Siber güvenlik, bilgisayar sistemlerini, ağları ve verileri koruma uygulamaları ve süreçleridir. Bu rehber, siber güvenlik kavramını anlamanızı sağlayacak adımları içermektedir.
- 1
Siber Güvenlik Nedir?
Siber güvenlik, bilişim sistemlerinin, ağların ve verilerin kötü niyetli saldırılardan korunmasını sağlamak için uygulanan yöntemler bütünüdür. Bu, hem fiziksel hem de dijital varlıkların güvenliğini kapsar. Siber güvenlik, organizasyonların bilgi teknolojileri altyapısını koruyarak verilerin gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini sağlamayı amaçlar. - 2
Tehditleri Anlayın
Siber güvenlikte ilk adım, olası tehditleri ve saldırı türlerini anlamaktır. Bu, kötü amaçlı yazılımlar, phishing saldırıları, ransomware gibi çeşitli tehditleri içerir. Tehditleri tanımlamak, hangi savunma mekanizmalarının gerektiğini belirlemenize yardımcı olur. Güvenlik eğitimi ile çalışanlarınızı bu tehditler hakkında bilgilendirin. - 3
Güvenlik Duvarı Kurulumu
Bir güvenlik duvarı, dış tehditleri iç ağınıza erişimden korur. Güvenlik duvarı kurarak, izinsiz girişleri engelleyebilir ve ağ trafiğini kontrol edebilirsiniz. Bu aşamada, doğru yapılandırma ve güncellemeleri düzenli olarak yapmak kritik öneme sahiptir. Türk Bilişim, güvenlik duvarı kurulumu ve yönetimi konusunda profesyonel destek sunar. - 4
Güçlü Parolalar Kullanın
Güçlü parolalar, siber güvenliğin temel taşlarından biridir. Parolalarınızın uzun, karmaşık ve benzersiz olmasına dikkat edin. Ayrıca, parolaları düzenli olarak değiştirin ve aynı parolayı birden fazla hesapta kullanmayın. Parola yöneticileri, bu süreci kolaylaştırmak için kullanılabilir. - 5
Veri Yedekleme
Veri kaybı durumlarına karşı önlem almak için düzenli yedekleme yapmak önemlidir. Verilerinizi yerel bir cihazda ve bulut ortamında yedekleyerek, olası bir siber saldırı ya da sistem arızası durumunda verilerinizi geri yükleyebilirsiniz. Yedekleme planınızı oluşturun ve test edin. - 6
Güncellemeleri İhmal Etmeyin
Yazılım güncellemeleri, güvenlik açıklarını kapatmak için kritik öneme sahiptir. Tüm sistemlerinizi, uygulamalarınızı ve güvenlik yazılımlarınızı güncel tutmalısınız. Otomatik güncellemeleri etkinleştirerek, en son güvenlik yamalarını almak için gereken adımları atabilirsiniz. - 7
Eğitim ve Farkındalık
Çalışanlar, siber güvenlik konusunda eğitilmelidir. Phishing saldırıları, sosyal mühendislik ve diğer siber tehditler hakkında bilgi sahibi olmaları, organizasyonun güvenliğini artırır. Türk Bilişim, siber güvenlik eğitimi ve seminerleri düzenleyerek farkındalık yaratmanıza yardımcı olabilir.
Türk Bilişim · Ücretsiz Teklif
Siber Güvenlik & SSL projeniz için ücretsiz teklif alın
Numaranızı bırakın, size hemen dönelim. Görüşme ücretsiz.
Talebiniz bu cihazda saklandı
Şu an sunucumuza ulaşılamıyor. Bağlantı gelince talebiniz kendiliğinden gönderilecek. Hemen konuşmak isterseniz:

Bu yazıyı paylaşın
Yorumlar
Yorumlar
Henüz yorum yok.
















