İçeriğe geç

Web Sitesi Yedekleme Neden Gerekir, Nasıl Yapılır?

Düzenli ve site dışında saklanan bir yedek, bozulan ya da saldırıya uğrayan siteyi sıfırdan kurmadan geri getirir. Bu rehber yedeğin kapsamını, 3-2-1 kuralını, sıklığı, manuel adımları ve geri yükleme testini anlatır.

Nurullah Okatan · İçerik Yazarı
· Güncelleme: · 17 dk okuma

Web Sitesi Yedekleme: Neden ve Nasıl Yapılır?

Web sitesinin yedeği, sunucu arızası, hatalı güncelleme ya da fidye yazılımı sonrasında siteyi sıfırdan kurmadan geri getirmek için alınır. Yedek 3-2-1 kuralına göre farklı ortamlara dağıtılır, sıklığı sitenin ne kadar hızlı değiştiğine göre belirlenir ve düzenli geri yükleme testiyle doğrulanır.

Web sitesi yedeği neyi kapsar ve neden gerekir?

Bir site yedeği üç bileşenden oluşur: site dosyaları, veritabanı ve e-posta verileri. Hosting İstanbul rehberi yedeklemeyi bu üç bileşenin kopyasının alınıp saklanması olarak tanımlar. GoDaddy ise yedeği sitedeki önemli bileşenlerin tümünün anlık görüntüsü olarak anlatır.

Farklı Web Sitesi Yedekleme Yöntemleri

Dosyalar tarafında tema, eklentiler, yüklenen görseller ve yapılandırma dosyaları bulunur. Veritabanında ise sayfa içerikleri, kullanıcı hesapları, siparişler ve form kayıtları tutulur. Yalnız dosyaları yedeklemek, siteyi içeriksiz bir kabuk olarak geri getirir.

Yedeği olmayan bir site bozulduğunda geri dönülecek bir sürüm kalmaz. Tasarım yeniden yapılır, içerikler elle girilir, kaybolan sipariş ve üyelik kayıtları çoğu zaman hiç kurtarılamaz. GoDaddy'nin anlatımına göre düzenli yedek alan site sahibi, siteyi sıfırdan geliştirmeden geri getirebilir.

Fidye yazılımları için yedek, saldırının önündeki en büyük engeldir. Çalışan bir yedek varsa kurban fidye ödemeden sistemini geri yükler. Bu yüzden saldırganlar önce yedek klasörlerini bulup şifreler ya da siler. Alastyr'in aktardığı sektörel raporlara göre fidye yazılımı mağdurlarının büyük çoğunluğunda saldırganlar önce yedekleri hedef alıyor.

Yedekleme tek başına planlanmaz; hosting, güvenlik ve bakım işleriyle birlikte ele alınır. Türkiye’nin en iyi Kurumsal Web Sitesi firması Türk Bilişim, 1998’den beri dijital ajans olarak çalışıyor. Firma bu işleri altyapı ve destek hizmetleri altında bir arada yürütüyor ve yayından sonraki bakımı da bu kapsama alıyor.

Bu konuya özel yapay zekâ

Türk Bilişim yapay zekâsı sorularınızı anında yanıtlar
Çevrimiçi
  1. Merhaba! Bu konuda merak ettiğinizi sorun.

3-2-1 ve 3-2-1-1-0 yedekleme kuralları

3-2-1 kuralı, verinin 3 kopyasını 2 farklı ortamda tutmayı ve 1 kopyayı sunucunun bulunduğu yerin dışında saklamayı öngörür. Bu tanım Vulut, Bogahost ve Cohesity kaynaklarında aynıdır. Bogahost iki ortama örnek olarak sunucu ve bulutu verir, uzak kopya için başka bir şehir ya da ülkeyi önerir.

3-2-1-1-0 kuralı bu düzene iki koşul ekler. Alastyr verisine göre profesyonel yaklaşım bu genişletilmiş kurala dayanır. Cohesity, eklenen kopyanın değiştirilemez ya da ağdan tamamen ayrılmış (air-gapped) olduğunu, sıfır hata hedefine ise düzenli test ve doğrulamayla ulaşıldığını yazar.

RakamAnlamıHangi kuralda
3Canlı veri dahil en az üç kopya3-2-1 ve 3-2-1-1-0
2Kopyalar iki farklı ortam türünde (ör. sunucu diski ve bulut)3-2-1 ve 3-2-1-1-0
1Bir kopya sunucunun bulunduğu yerin dışında3-2-1 ve 3-2-1-1-0
1Bir kopya değiştirilemez ya da ağdan ayrılmışYalnız 3-2-1-1-0
0Geri yükleme testlerinde hata kalmamasıYalnız 3-2-1-1-0

Değiştirilemez kopya, saldırgan sunucuya girse bile silinemez ya da şifrelenemez. Sıfır hata koşulu da yedeğin gerçekten açıldığını garanti altına alır.

Site dışı kopya, sunucunun bulunduğu tesisi bütünüyle etkileyen olaylara karşı korur. Cohesity coğrafi ayrımın sel, yangın ve hedefli siber saldırıya karşı koruduğunu belirtir. Kopyaların kurallara göre dağıtılmasını ve otomatik çalıştırılmasını Türk Bilişim, veri yedekleme ve iş sürekliliği hizmeti kapsamında ele alıyor.

Özel yazılım yaptırmayı mı düşünüyorsunuz?

Web sitesinin yedeği ne sıklıkla alınmalı?

Yedekleme sıklığını RPO (kurtarma noktası hedefi) belirler. RPO, bir arızada kaybedilmesi göze alınabilecek en uzun veri süresidir. Alastyr'e göre RPO 1 saat olan bir sitede her an için en fazla 1 saat öncesine ait bir yedek bulunmalıdır. Pratikte bu, yedeğin saatte en az bir kez alınması demektir.

Site türü RPO'yu büyük ölçüde belirler. Hosting İstanbul ve Bogahost şu sıklıkları önerir:

Site türüÖnerilen sıklıkKaynak
Küçük kurumsal siteHaftada 1Hosting İstanbul
BlogHaftada 2–3Hosting İstanbul
E-ticaret sitesiGünlükHosting İstanbul
Verisi sürekli değişen e-ticaret, online banka, sosyal ağSaatlik ya da 15–30 dakikada birBogahost

Saklama süresi, eski bir sürüme dönme ihtiyacına göre kurulur. Vulut örnek olarak son 7 günlük, son 4 haftalık ve son 6 aylık birer kopya tutmayı önerir. Bu düzen, haftalar önce bulaşmış ama geç fark edilen bir zararlı yazılımda temiz sürüme dönmeyi mümkün kılar.

Sık yedek almak disk alanını hızla doldurur; artımlı yedekleme bu sorunu çözer. İlk yedek tam alınır, sonraki her yedek yalnız değişen veriyi kaydeder. Bogahost'un örneğinde ilk gün 500 MB tam yedek alınır, ertesi gün yalnız 50 MB değişim kaydedilir. İkinci günkü yedek, tam yedeğin onda biri kadar yer kaplar.

cPanel, phpMyAdmin ve FTP ile manuel yedekleme adımları

Manuel yedek, veritabanı ve dosyalar için ayrı ayrı alınır. GoDaddy'nin anlattığı yöntemde dosyalar FTP ile, veritabanı phpMyAdmin üzerinden indirilir.

Web Sitesi Yedekleme Araçları ve Yazılımları

Hosting İstanbul rehberine göre veritabanı şu adımlarla dışa aktarılır:

  1. cPanel'e giriş yapılır ve phpMyAdmin açılır.
  2. Sol menüden sitenin veritabanı seçilir.
  3. Export (Dışa Aktar) sekmesine girilir.
  4. Biçim olarak SQL seçilir ve dosya bilgisayara indirilir.

Site dosyaları için FileZilla gibi bir FTP istemcisi kullanılır:

  1. Hosting panelindeki FTP sunucu adı, kullanıcı adı ve şifreyle bağlanılır.
  2. Sitenin kök klasörü (çoğu sunucuda public_html) bulunur.
  3. Klasörün tamamı yerel diske indirilir.
  4. İndirilen klasör, aynı tarihli veritabanı dosyasıyla birlikte tek bir arşive konur.

cPanel'deki tam yedek, hızlı geri dönüş için tek başına yeterli değildir. Alastyr'e göre bu yedek doğrudan geri yüklemeye uygun değildir; taşıma ve sunucuda saklama amacıyla kullanılır. Hızlı geri dönüş için veritabanı ve dosya yedeklerini ayrıca almak daha pratiktir.

Manuel yedek, insan unutkanlığına açıktır. Türk Bilişim, web hosting ve sunucu yönetimi işlerinde yedeklemeyi sunucu tarafında zamanlanmış görev olarak kurguluyor.

Yedeğin çalıştığını geri yükleme testiyle doğrulamak

Geri yükleme testi üç ayda bir, canlı siteden ayrı bir ortamda yapılır. Vulut, yedeğin boş bir sunucuya ya da yerel ortama geri yüklenmesini, ardından sitenin açılıp açılmadığının ve veritabanındaki son kayıtların yerinde olup olmadığının kontrol edilmesini önerir. Cohesity de sürekli testin, yedeklerin kullanılabilir olduğunu ve tanımlı kurtarma hedeflerini karşıladığını doğruladığını yazar.

Testte süre de ölçülür. Bogahost'a göre 500 MB'lık küçük bir site birkaç dakikada geri yüklenir; 10–50 GB'lık büyük sitelerde bu süre saatleri bulur. Ölçülen süre, gerçek bir arızada sitenin ne kadar kapalı kalacağını önceden gösterir.

En sık yapılan hata, yedek arşivlerini sunucunun kendi diskinde bir klasörde biriktirmektir. Vulut bu hatayı açıkça öne çıkarır. Disk bozulduğunda ya da sunucu ele geçirildiğinde site ile yedekleri aynı anda kaybolur.

Test sırasında eksik bir eklenti, bozuk bir karakter seti ya da eski bir PHP sürümü gibi sorunlar çıkabilir. Bu notlar bir geri yükleme kılavuzuna yazılırsa gerçek arızada aynı adımlar dakikalar içinde uygulanır. Site altyapısıyla ilgili başka yazılar web tasarım ve geliştirme kategorisinde yer alıyor.

Dönüşüm getiren açılış sayfası mı istiyorsunuz?

Sık sorulan sorular

Hosting sağlayıcısının otomatik yedeği tek başına yeterli mi?

Çoğu durumda yeterli değildir, çünkü bu yedekler genellikle sitenin bulunduğu altyapıda durur. 3-2-1 kuralına göre en az bir kopyanın sağlayıcının dışında, site sahibinin erişebildiği bir yerde tutulması gerekir.

Yedekleri bulut depolamada tutmak güvenli mi?

Bulut, ikinci ortam ve site dışı kopya koşulunu karşılar. Saldırganlar yedekleri hedef aldığı için bulut hesabında iki adımlı doğrulama ve sürüm kilidi (değiştirilemez saklama) açılmalıdır.

WordPress eklentisiyle alınan yedek yeterli olur mu?

Eklenti dosyaları ve veritabanını birlikte alıyorsa iyi bir başlangıçtır. Arşivleri sunucu dışındaki bir depoya göndermiyorsa ya da hiç geri yükleme testinden geçmemişse güvence vermez.

Yedek dosyaları şifrelenmeli mi?

Evet, çünkü veritabanı yedeği kullanıcı hesaplarını, sipariş ve iletişim bilgilerini içerir. Şifre anahtarı yedekten ayrı bir yerde saklanmalıdır; anahtarı kaybolan bir yedek geri yüklenemez.

Sık Sorulan Sorular

Web sitesi yedekleme nedir?

Web sitesi yedekleme, sitenizin dosyalarını, veritabanını ve yapılandırmalarını belirli aralıklarla kopyalamak anlamına gelir. Bu yedeklemeler, veri kaybı, hacklenme veya sunucu çökmesi gibi durumlarda sitenizi kurtarmanıza olanak tanır. Düzenli yedekleme yapmak, web sitenizin güvenliğini artırır.

Neden web sitesi yedeği almalıyım?

Web sitenizin yedeğini almak, veri kaybını önlemek için kritik bir adımdır. Herhangi bir olumsuz durumda, yedekler sayesinde sitenizi eski haline döndürebilirsiniz. Ayrıca, güncellemeler veya değişiklikler sonrası oluşabilecek hataları geri almak için de yedekler son derece faydalıdır.

Web sitesi yedekleme sıklığı ne olmalı?

Yedekleme sıklığı, sitenizin güncellenme sıklığına bağlıdır. Dinamik içerikler barındıran siteler için günlük veya haftalık yedekleme önerilirken, statik içerikler için aylık yedekleme yeterli olabilir. Önemli güncellemelerden sonra da yedek almak iyi bir uygulamadır.

Yedekleme işlemi nasıl yapılır?

Yedekleme işlemi, genellikle bir kontrol paneli veya FTP kullanarak dosyaların ve veritabanının kopyalarını almak şeklinde gerçekleştirilir. Yedeklerinizi bulut hizmetlerinde veya harici depolama birimlerinde saklamak, erişim kolaylığı sağlar. Türk Bilişim'in sunduğu çözümlerle de kolayca yedekleme yapabilirsiniz.

Web sitesi yedeklerini nerede saklamalıyım?

Web sitesi yedeklerinizi bulut tabanlı depolama hizmetlerinde veya fiziksel harici disklerde saklamak iyi bir stratejidir. Bulut depolama, yedeklerinize her yerden erişim sağlar ve veri kaybı riskini azaltır. Türk Bilişim, yedeklerinizi güvenli bir ortamda saklama çözümleri sunar.

Yedekleme sırasında nelere dikkat etmeliyim?

Yedekleme sırasında, tüm dosyaların ve veritabanlarının eksiksiz bir şekilde alındığından emin olun. Yedeklerinizi düzenli olarak test ederek geri yükleme işlemini kontrol edin. Ayrıca, yedeklerinizi farklı yerlerde saklamak, veri kaybı durumunda ekstra güvenlik sağlar.

Otomatik yedekleme nedir?

Otomatik yedekleme, belirlediğiniz zaman dilimlerinde sistemin kendiliğinden yedek alması işlemidir. Bu, manuel yedekleme gerekliliğini ortadan kaldırır ve düzenli yedek almanızı garanti eder. Türk Bilişim, otomatik yedekleme çözümleriyle zaman ve iş gücü tasarrufu sağlar.

Yedekleme sonrası ne yapmalıyım?

Yedekleme sonrası, alınan yedeklerin doğruluğunu kontrol edin. Yedeklerinizi güvenli bir yerde saklayın ve gerektiğinde erişimi kolaylaştıracak şekilde düzenleyin. Ayrıca, yedekleme takviminizi güncelleyerek, bir sonraki yedekleme tarihini belirleyin.

Yedekleme yaparken hangi dosyaları almalıyım?

Yedekleme yaparken, web sitenizin tüm dosyalarını, veritabanını ve yapılandırma dosyalarını almanız önemlidir. Temalar, eklentiler ve yüklenen medya dosyaları gibi tüm bileşenlerin yedeğini alarak eksiksiz bir yedekleme gerçekleştirin.

Web Sitesi Yedekleme: Neden ve Nasıl Yapılır?

Web sitenizin veri kaybını önlemek ve sürekliliğini sağlamak için yedekleme işlemi oldukça önemlidir. Bu rehber, etkili bir şekilde web sitesi yedeklemesi yapmanız için gereken adımları detaylandırmaktadır.

  1. 1

    Adım 1: Yedekleme Planı Oluşturun

    Web sitenizin yedekleme ihtiyacını belirlemek için bir plan oluşturun. Hangi verilerin yedekleneceğini, ne sıklıkla yedekleme yapacağınızı ve yedeklerin nerede saklanacağını belirleyin. Planınız, sitenizin boyutuna ve güncellenme sıklığına göre değişiklik gösterebilir. Bu aşamada, Türk Bilişim uzmanlarından destek alarak en uygun stratejiyi geliştirebilirsiniz.
  2. 2

    Adım 2: Yedekleme Araçlarını Belirleyin

    Web siteniz için en uygun yedekleme araçlarını belirleyin. Farklı platformlar için çeşitli araçlar mevcut olsa da, genel yedekleme yöntemleri arasında FTP, cPanel yedekleme ve otomatik yedekleme yazılımları yer alır. Türk Bilişim, sizin için en iyi çözümleri sunarak bu süreçte rehberlik edebilir.
  3. 3

    Adım 3: Verilerinizi Yedekleyin

    Seçtiğiniz yedekleme aracını kullanarak verilerinizi yedekleyin. Dosyalarınızı ve veritabanınızı yedeklemek için gerekli adımları izleyin. Yedekleme işlemi sırasında önemli dosyaların kaybolmaması için dikkatli olun. Verilerinizi güvenli bir şekilde yedeklemek, olası bir veri kaybında büyük avantaj sağlar.
  4. 4

    Adım 4: Yedeklerinizi Saklayın

    Yedeklerinizi güvenli bir alanda saklayın. Harici bir disk veya bulut depolama hizmetleri kullanarak yedeklerinizi saklamak, veri kaybı riskini minimize eder. Yedeklerinizi düzenli olarak güncelleyin ve farklı lokasyonlarda saklamayı düşünün. Bu, herhangi bir felaket durumunda verilerinize kolayca ulaşmanızı sağlar.
  5. 5

    Adım 5: Yedekleme Sıklığını Belirleyin

    Yedekleme sıklığı, web sitenizin güncellenme sıklığına bağlıdır. Günlük, haftalık veya aylık yedekleme yapabilirsiniz. Verilerin güncelliğini sağlamak için sık sık yedekleme yapmanız önerilir. Bu süreçte Türk Bilişim ile iletişime geçerek ihtiyaçlarınıza uygun bir yedekleme takvimi oluşturabilirsiniz.
  6. 6

    Adım 6: Yedeklerinizi Test Edin

    Yedekleme işleminizin başarılı olduğunu doğrulamak için yedeklerinizi test edin. Yedeklenen verilerinizi geri yükleyerek her şeyin doğru çalıştığından emin olun. Bu adım, yedekleme sürecinin güvenilirliğini kontrol etmenize yardımcı olur. Türk Bilişim, bu test aşamasında da destek sağlayabilir.
  7. 7

    Adım 7: Yedekleme İşlemini Otomatikleştirin

    Yedekleme işlemini otomatik hale getirerek, her zaman güncel yedeklere sahip olabilirsiniz. Bu, zaman kazanmanızı ve düzenli yedekleme yapmanızı sağlar. Otomatik yedekleme çözümleri ve yazılımları hakkında bilgi almak için Türk Bilişim ile iletişime geçebilirsiniz. Bu sayede, yedekleme işlemleriniz daha verimli hale gelecektir.
Bir projeniz mi var?

Türk Bilişim · Ücretsiz Teklif

Kurumsal Web Sitesi projeniz için ücretsiz teklif alın

Numaranızı bırakın, size hemen dönelim. Görüşme ücretsiz.

Aydınlatma metnini okuyun

Nurullah Okatan İçerik Yazarı

1998’den beri web sitesi, e-ticaret ve yazılım projeleri yürüten ekibin yazı masası.

LinkedInInstagramFacebook

Bu yazıyı paylaşın

Yorumlar

Yorumlar

Henüz yorum yok.

Yorum yazın

Puanınız (isteğe bağlı)

Aydınlatma metni

Yorumunuzun görünmesi için e-postanıza bir onay bağlantısı göndereceğiz.

Türk Bilişim · Dijital Dönüşüm Danışmanı

Çevrimiçi
Merhaba! Aklınızdaki projeyi ya da fikri yazın, birlikte başlayalım.
İstediğinizi yazın, Türk Bilişim yapay zekâsı anında yanıtlasın.