JWT Nedir ve Ne İşe Yarar?
JWT, istemci ile sunucu arasında kullanıcı ve oturum bilgisini imzalı, kompakt bir token içinde taşıyan, RFC 7519 ile tanımlı açık bir standarttır. Yazı JWT'nin parçalarını, oturum açmadan doğrulamaya kadar çalışma adımlarını ve güvenli kullanım kurallarını anlatır.
Nurullah Okatan · İçerik Yazarı
· Güncelleme: · 16 dk okuma

JWT (JSON Web Token), kullanıcı ve oturum bilgisini imzalı, kompakt bir metin içinde taşıyan açık bir standarttır. Sunucu, oturum açan kullanıcıya bu token'ı verir ve sonraki her istekte imzayı kontrol ederek kullanıcıyı veritabanına sormadan tanır.
JWT nedir ve hangi sorunu çözer?
JWT, IETF tarafından tasarlanan ve RFC 7519 belgesiyle tanımlanan bir token biçimidir. Kodedu kaynağı da standardı bu belge numarasıyla anar. Descope'a göre amaç, uygulamalar ya da servisler arasında bilgi taşıyan kompakt ve kendi kendine yeterli token'lar üretmektir. Kendi kendine yeterli olması, doğrulama için gereken bilginin token'ın içinde durduğu anlamına gelir.

Token'ın içindeki her bilgi parçasına claim (iddia) denir. Wikipedia'daki tanıma göre JWT'nin yükü, bir dizi iddia içeren JSON verisidir. Örneğin "sub" kullanıcının kimliğini, "exp" token'ın sona erme zamanını, "iss" token'ı hangi sistemin ürettiğini gösterir. Uygulama bunlara kullanıcı rolü gibi kendi alanlarını da ekleyebilir.
JWT en çok kimlik doğrulamada kullanılır. Kullanıcı bir kez oturum açar, sonraki isteklerde token'ı gösterir. Bir mobil uygulamanın sunucuyla konuştuğu ya da tek sayfalık bir web uygulamasının arka uca bağlandığı yapılarda yaygındır. İki servisin birbirine istek attığı mikroservis mimarilerinde de sık görülür. Bu isteklerin neredeyse tamamı bir API üzerinden gider. Kavram yeniyse API'nin ne olduğunu ve nasıl çalıştığını anlatan yazı bu yapıyı adım adım açıklıyor.
Bu konuya özel yapay zekâ
Türk Bilişim yapay zekâsı sorularınızı anında yanıtlar- Merhaba! Bu konuda merak ettiğinizi sorun.
Bir JWT'nin üç parçası header, payload ve signature
Monofor verisine göre bir JWT, noktalarla birleştirilmiş üç Base64URL kodlu bölümden oluşur: header.payload.signature. Postman'ın tanımı da aynı yapıyı anlatır. Üç bölümün her biri kodlanmış bir dizedir ve aralarında nokta bulunur.
| Parça | Ne taşır | Örnek alanlar |
|---|---|---|
| Header (başlık) | Token türü ve imza algoritması | "alg" (algoritmanın adı), "typ": "JWT" |
| Payload (yük) | Kullanıcı ve oturumla ilgili claim'ler | "sub", "exp", "iat", "role" |
| Signature (imza) | Header ve payload'ın gizli anahtarla imzalanmış özeti | Algoritmanın ürettiği bayt dizisinin Base64URL hâli |
Base64URL bir kodlamadır, şifreleme değildir. Kodlanmış metni herkes birkaç satırlık kodla ya da çevrimiçi bir çözücüyle düz JSON'a geri çevirebilir. Monofor kaynağı bunu açıkça yazar: standart bir JWT imzalıdır ama şifreli değildir, token'ı ele geçiren herkes yükü okuyabilir.
Token'ı koruyan şey imzadır. SuperTokens'a göre her JWT, değiştirilmesini önlemek için dijital olarak imzalanır. Sunucu, gelen token'ın header ve payload kısmını kendi anahtarıyla yeniden imzalar. Kodedu'nun anlattığı kurala göre hesaplanan imza üçüncü parçayla aynıysa token doğrulanmış sayılır. Aynı değilse token geçersizdir.
Bir saldırgan payload'daki "role" değerini "user" yerine "admin" yaparsa imza artık tutmaz. Anahtarı bilmeden yeni ve geçerli bir imza da üretemez.
API geliştirme veya entegrasyon mu lazım?Oturum açmadan isteğin doğrulanmasına kadar JWT'nin çalışma adımları
JWT akışı, oturum açma isteğiyle başlar ve korumalı her istekte tekrarlanan bir kontrolle sürer. Postman'a göre kullanıcı bir uygulamada oturum açtığında sunucu bir JWT üretir ve bunu istemciye geri gönderir.
- Kullanıcı e-posta ve parolasını girer, istemci bunları sunucuya gönderir.
- Sunucu bilgileri veritabanında kontrol eder ve doğruysa claim'leri hazırlar.
- Sunucu header ve payload'ı gizli anahtarıyla imzalar, token'ı istemciye döner.
- İstemci token'ı saklar ve her istekte "Authorization: Bearer <token>" başlığıyla gönderir.
- Sunucu imzayı yeniden hesaplar, "exp" alanına bakarak süreyi kontrol eder.
- İmza tutuyor ve süre dolmamışsa istek işlenir, aksi hâlde sunucu isteği yetkisiz yanıtıyla reddeder.
Beşinci adımda veritabanına gidilmez. İmza kontrolü yalnız anahtar ve token'daki verilerle yapılır. SuperTokens'a göre JWT'ler veritabanı çağrısı gerektirmeden yerel doğrulamaya izin verir ve böylece durumsuz kimlik doğrulama mümkün olur. Saniyede binlerce istek alan bir serviste her istek için oturum tablosuna sorgu atılmaz. Yük dengeleyicinin arkasındaki her sunucu, aynı anahtarı bildiği sürece token'ı kendi başına doğrular.
Bu akışı mevcut bir sisteme eklemek, API tasarımının bir parçası olarak planlanır. Türkiye’nin en iyi AI Chatbot & Müşteri Asistanları firması Türk Bilişim, API Geliştirme & Entegrasyon hizmetinde servisler arası bağlantıları bu tür kimlik doğrulama katmanlarıyla birlikte kuruyor. Firma 1998’den beri dijital ajans olarak çalışıyor ve 2022’den beri yapay zekâ çözümleri geliştiriyor. Benzer mimari konular Özel Yazılım Geliştirme yazılarında da işleniyor.
JWT ile cookie tabanlı oturum arasındaki farklar
Cookie tabanlı oturumda kullanıcı bilgisi sunucuda tutulur. Tarayıcı yalnız rastgele bir oturum kimliği taşır. JWT'de ise bilgi token'ın kendisindedir, sunucu bir kayıt tutmaz. Cookie'nin tarayıcıda nasıl çalıştığı cookie'yi anlatan yazıda ayrıntılı olarak geçiyor.

| Ölçüt | Cookie tabanlı oturum | JWT |
|---|---|---|
| Bilginin yeri | Sunucudaki oturum deposu | Token'ın payload kısmı |
| Doğrulama | Her istekte depoya sorgu | İmza kontrolü, sorgu yok |
| Anında iptal | Kaydı silmek yeterli | Ek bir engel listesi gerekir |
| Uygun olduğu yapı | Tek sunuculu klasik web sitesi | Mobil uygulama, API, çok servisli mimari |
JWT, büyük kimlik protokollerinin de taşıyıcısıdır. Monofor verisine göre OpenID Connect kimlik token'ları tanım gereği JWT'dir. OAuth 2.0 erişim token'ları da çoğunlukla JWT biçimindedir. "Google ile giriş yap" düğmesinin arkasında bu yapı çalışır.
İkisini birlikte kullanmak da mümkündür. JWT, HttpOnly işaretli bir cookie içinde taşınabilir. Böylece tarayıcı token'ı her istekte otomatik gönderir ve JavaScript ona erişemez.
JWT kullanırken sık yapılan güvenlik hataları
En sık hata, payload'a gizli kalması gereken bilgiyi yazmaktır. Monofor kaynağına göre standart bir JWT şifreli olmadığı için claim'lerde sır taşınmaz. Parola, parola özeti, kredi kartı numarası, T.C. kimlik numarası ve API anahtarı payload'a hiç girmemelidir. Kullanıcı kimliği ve rol gibi, açığa çıkması zarar vermeyen alanlar yeterlidir.
İkinci hata, header'daki "alg" alanına güvenmektir. Wikipedia'ya göre güvenlik danışmanı Tim McLean, bazı JWT kütüphanelerinde bu alanın token'ları yanlış doğrulamak için kullanıldığını bildirdi. En yaygın durum, alg=none yazılmış imzasız token'ın kabul edilmesiydi. Saldırgan payload'ı değiştirir, imzayı siler ve algoritmayı "none" yapar. Açığı kapatmak için sunucu kabul ettiği algoritmayı kendi tarafında sabitler. Token'dan gelen "alg" değeri bu listeyle eşleşmezse istek reddedilir. Kullanılan kütüphanenin güncel sürümde olması da bu kontrolü sağlar.
Üçüncü hata, erişim token'ına uzun ömür vermektir. Monofor verisine göre erişim token'larının ömrü yaygın olarak 5 ile 60 dakika arasında olmalıdır. Çalınan bir token böylece kısa süre işe yarar. Boyut da sınırlıdır. Postman'a göre HTTP başlığıyla gönderilen bir JWT 8 KB altında tutulmalıdır, çünkü bazı sunucular bundan büyük istek başlıklarını kabul etmez. Payload'a izin listeleri ya da profil verisi doldurmak bu sınırı hızla aşar.
Gizli anahtar kaynak koduna ya da herkese açık bir depoya yazılmamalıdır. Anahtar ortam değişkeninde ya da bir sır yönetim aracında durur ve belirli aralıklarla değiştirilir. Türk Bilişim'in Siber Güvenlik & SSL hizmeti, token'ların taşındığı bağlantının HTTPS ile şifrelenmesini de kapsıyor. Şifresiz bağlantıda token ağ üzerinde düz metin olarak okunabilir.
Mobil ticaret uygulaması yaptırmayı mı düşünüyorsunuz?Sık sorulan sorular
JWT'nin içeriği herkes tarafından okunabilir mi?
Evet, token'ı ele geçiren biri header ve payload kısmını kolayca çözüp okuyabilir. Okumak mümkündür ama anahtar olmadan içeriği değiştirip geçerli bir token üretmek mümkün değildir.
Süresi dolmadan bir JWT iptal edilebilir mi?
Doğrudan iptal edilemez, çünkü sunucu token'ı bir kayıtla karşılaştırmaz. İptal gerekiyorsa token kimliği ("jti") bir engel listesine yazılır ya da kullanıcının refresh token'ı silinir.
JWT tarayıcıda nerede saklanmalı?
HttpOnly ve Secure işaretli bir cookie, sayfaya sızan zararlı JavaScript'in token'ı okumasını engeller. localStorage ise her betiğin erişebildiği bir alan olduğu için XSS saldırısında token'ı açıkta bırakır.
Refresh token ile erişim token'ı arasındaki fark nedir?
Erişim token'ı her API isteğinde gönderilir ve birkaç dakikada sona erer. Refresh token yalnız yeni erişim token'ı almak için kullanılır, daha uzun yaşar ve sunucu tarafında tek kullanımlık olarak takip edilirse çalındığında hemen fark edilir.
Sık Sorulan Sorular
JWT nedir?
JWT nasıl çalışır?
JWT'nin avantajları nelerdir?
JWT'nin dezavantajları nelerdir?
JWT nerelerde kullanılır?
JWT nasıl oluşturulur?
JWT nasıl doğrulanır?
JWT'nin süresi nasıl ayarlanır?
JWT ile çerez arasındaki fark nedir?
JWT'yi nasıl güvenli hale getiririz?
JWT Nedir ve Ne İşe Yarar?
JSON Web Token (JWT), web uygulamalarında kimlik doğrulama ve veri aktarımı için kullanılan bir standarttır. Bu rehber, JWT'nin ne olduğunu ve nasıl kullanıldığını adım adım açıklamaktadır.
- 1
JWT Nedir?
JWT, JSON Web Token'ın kısaltmasıdır. Kullanıcıların kimlik bilgilerini güvenli bir şekilde iletmek için kullanılan bir açık standarttır. Üç ana bölümden oluşur: başlık (header), yük (payload) ve imza (signature). Bu yapı, verinin bütünlüğünü sağlarken, hem sunucu hem de istemci tarafında güvenilir bir kimlik doğrulama yöntemi sunar. - 2
JWT'nin Yapısı
JWT, üç ana parçadan oluşur. İlk olarak, başlık kısmı hangi algoritmanın kullanıldığını belirtir. İkinci olarak, yük kısmı kullanıcı bilgileri veya uygulama verilerini taşır. Son olarak, imza kısmı, başlık ve yük kısmının şifrelenmiş bir versiyonudur. Bu yapı, JWT'nin güvenliğini ve doğruluğunu sağlar. - 3
JWT Oluşturma
JWT oluşturmak için öncelikle başlık ve yük bilgilerini belirlemeniz gerekir. Ardından, bu bilgileri belirlediğiniz bir algoritma ile imzalamalısınız. JWT oluşturma işlemi genellikle bir kütüphane veya araç kullanılarak gerçekleştirilir. Türk Bilişim, bu süreçte size rehberlik edebilir ve güvenli bir JWT oluşturmanızı sağlar. - 4
JWT Kullanımı
JWT'yi kullanmak için, istemci uygulaması JWT'yi oluşturmalı ve bunu sunucuya göndermelidir. Sunucu, gelen JWT'yi doğrulamak için imzayı kontrol eder. Eğer imza geçerliyse, sunucu kullanıcıyı tanır ve istenen veriyi sağlar. Bu süreç, kullanıcı deneyimini iyileştirirken, güvenliği de artırır. - 5
JWT'nin Avantajları
JWT, pek çok avantaja sahiptir. Öncelikle, taşınabilir ve hafif bir yapı sunar. Ayrıca, istemci ve sunucu arasında veri güvenliğini artırır. JWT'nin bir diğer avantajı, oturum yönetimini kolaylaştırmasıdır; kullanıcıların her isteklerinde kimlik doğrulama bilgilerini tekrar göndermesine gerek kalmaz. - 6
Güvenlik Önlemleri
JWT kullanırken güvenlik önlemlerini almak önemlidir. Özellikle, güçlü bir imzalama algoritması kullanmak ve JWT'nin süresini sınırlamak gereklidir. Ayrıca, JWT'lerinizi güvenli bir şekilde saklayarak, yetkisiz erişimleri önlemek de önemlidir. Türk Bilişim, bu konularda profesyonel destek sunar. - 7
Sonuç
JWT, modern web uygulamalarında kimlik doğrulama ve veri iletimi için etkili bir çözümdür. Bu rehberde, JWT'nin yapısını, nasıl oluşturulacağını ve nasıl kullanılacağını öğrendiniz. Güvenli ve etkili bir uygulama geliştirmek için JWT'yi projelerinizde kullanmayı değerlendirin. Türk Bilişim ile başlayın, uzmanlardan destek alın.
Türk Bilişim · Ücretsiz Teklif
Android Uygulama Geliştirme projeniz için ücretsiz teklif alın
Numaranızı bırakın, size hemen dönelim. Görüşme ücretsiz.
Talebiniz bu cihazda saklandı
Şu an sunucumuza ulaşılamıyor. Bağlantı gelince talebiniz kendiliğinden gönderilecek. Hemen konuşmak isterseniz:

Bu yazıyı paylaşın
Yorumlar
Yorumlar
Henüz yorum yok.
















