İçeriğe geç

REST API Nasıl Çalışır? İstekten Yanıta Adım Adım

REST API'de istemci HTTP ile bir URL'ye istek gönderir, sunucu da isteği işleyip çoğunlukla JSON biçiminde yanıt döndürür. Yazı bu döngüyü, HTTP metotlarını, durumsuzluk kuralını ve kimlik doğrulamadaki riskleri anlatıyor.

Nurullah Okatan · İçerik Yazarı
· Güncelleme: · 17 dk okuma

REST API Nasıl Çalışır

REST API, iki yazılım arasında veriyi HTTP üzerinden istek ve yanıt alışverişiyle taşır: istemci bir kaynağın adresine belirli bir metotla istek gönderir, sunucu bu isteği işleyip yanıt döndürür. Bu alışveriş birkaç kurala dayanır: her kaynağın kendi URL'si vardır, işlemler standart HTTP metotlarıyla yapılır ve sunucu istekler arasında istemciyi hatırlamaz.

REST API'de istek ve yanıt döngüsü

REST bir mimari stildir ve yazılımlar arasındaki iletişimde HTTP protokolünü kullanır. arXiv'de yayımlanan «Big Data Technology Literature Review» çalışmasına göre bu yaklaşım, RPC, CORBA ve SOAP/WSDL'e göre daha basit bir seçenektir. Wikipedia'daki REST maddesi, bu stilin tasarımı yönlendiren altı kısıt tanımladığını yazar. Amazon'un RESTful API rehberi de REST'i, bir API'nin nasıl çalışacağına koşul getiren bir yazılım mimarisi olarak anlatır.

REST API'nin Temel Bileşenleri

Berk Akademi'nin HTTP metotları yazısına göre temel döngü basittir. İstemci bir istek gönderir, sunucu isteği işler ve bir yanıt döndürür. Tek bir istek şu adımlardan geçer:

  1. İstemci, kaynağın URL'sini ve kullanacağı HTTP metodunu seçer.
  2. İsteğe başlıklar, kimlik bilgisi ve gerekiyorsa bir gövde eklenir.
  3. Sunucu isteği alır, kimliği doğrular ve istenen işlemi yürütür.
  4. Sunucu, durum koduyla birlikte yanıtı geri gönderir.
  5. İstemci yanıtı okur ve kendi ekranında ya da veritabanında kullanır.

İstemcinin sunucunun iç yapısını bilmesi gerekmez. Aynı kaynağa göre API, sunucunun hangi işlemleri hangi kurallarla sunduğunu tanımlar. İstemci bu kurallara uyduğu sürece arka planda hangi veritabanının ya da dilin çalıştığıyla ilgilenmez. API kavramının temelleri için API nedir ve ne işe yarar yazısına bakabilirsiniz.

Bu konuya özel yapay zekâ

Türk Bilişim yapay zekâsı sorularınızı anında yanıtlar
Çevrimiçi
  1. Merhaba! Bu konuda merak ettiğinizi sorun.

Kaynaklar, URL'ler ve HTTP metotları

REST'te her veri noktasının kendi URL'si vardır. arXiv'deki «Big Data Technology Literature Review» çalışmasına göre istemci uygulamalar bu URL'ler üzerinde GET, POST ve DELETE gibi standart HTTP fiilleriyle işlem yapar. Örneğin /siparisler adresi tüm siparişleri, /siparisler/{id} adresi ise tek bir siparişi gösterir. Adres işlemin hangi kaynak üzerinde yapılacağını, metot da ne yapılacağını söyler. Böylece istemci ile sunucu aynı kaynağı aynı adla anar.

GET ile POST veriyi farklı yerlerde taşır. Berk Akademi'ye göre GET sunucudan veri okur ya da listeler. Veriyi gövdeye koymaz, genellikle URL'ye eklenen query parametreleriyle taşır; /urunler?kategori=kitap bunun bir örneğidir. POST ise sunucuda yeni bir kaynak oluşturur. Gönderilen veri isteğin gövdesinde, çoğunlukla bir JSON nesnesi olarak gider.

PUT, var olan bir kaynağı yeni veriyle günceller. Bu metotta da veri gövdede taşınır. DELETE, adresi verilen kaynağı siler ve çoğu zaman gövde taşımaz.

MetotYaptığı işVerinin taşındığı yerÖrnek adres
GETVeri okur ya da listelerURL ve query parametreleri/siparisler?durum=acik
POSTYeni kaynak oluştururİstek gövdesi, çoğunlukla JSON/siparisler
PUTVar olan kaynağı güncellerİstek gövdesi/siparisler/{id}
DELETEKaynağı silerYalnız URL/siparisler/{id}

Bir metodu yanlış işte kullanmak beklenmedik sonuçlar doğurur. Örneğin GET ile kayıt silen bir uç nokta, bağlantıları önceden yükleyen bir tarayıcı ya da arama botu tarafından farkında olmadan tetiklenebilir.

Android uygulaması yaptırmayı mı düşünüyorsunuz?

Durumsuzluk ve önbellek sunucuya ne kazandırır?

Sunucu önceki isteği hatırlamaz, bu yüzden kimlik bilgisi her isteğin içinde gelir. daha.net'in REST API yazısına göre her istek kendi kimlik bilgisini ve gerekli tüm parametreleri taşır. Uygulamada bu bilgi çoğunlukla Authorization başlığına konan bir anahtar ya da token olur. Patika.dev'e göre de her istek, önceki isteklerden bağımsız olarak ele alınır ve işlenir.

Bekleyen bir istemci sunucuda yer tutmaz. Wikipedia'daki REST maddesi, durumsuzluk kısıtı gereği beklemedeki istemcinin sunucu depolaması tüketmediğini belirtir. Oturum verisi sunucuda tutulmadığı için istek hangi sunucuya düşerse düşsün aynı biçimde işlenir. Trafik arttığında araya yeni sunucu eklemek de bu sayede kolaylaşır.

Önbellek, aynı yanıtın tekrar tekrar üretilmesini önler. Amazon'un RESTful API rehberine göre RESTful servisler önbelleği destekler. Bazı yanıtlar istemcide ya da bir aracıda saklanır ve sunucunun yanıt süresi iyileşir. Aynı ürün listesini isteyen ikinci istemci, yanıtı sunucuya gitmeden aracıdan alır. Kategori listeleri gibi sık değişmeyen veriler önbellek için en uygun adaylardır. Sunucu, bir yanıtın ne kadar süre saklanabileceğini Cache-Control başlığıyla bildirir.

REST API güvenliği ve kimlik doğrulama

API anahtarı her istekte istemciden sunucuya gönderilir, bu yüzden yol üzerinde yakalanabilir. Amazon'un RESTful API rehberine göre API anahtarları bu nedenle daha az güvenlidir ve ağ üzerinden çalınmaya açıktır. Durumsuz yapıda kimlik bilgisi her istekte yeniden ağdan geçer. Risk de her istekte yinelenir.

REST API Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

HTTPS, istemci ile sunucu arasındaki bağlantıyı TLS ile şifreler. Bu durumda anahtar, başlıklar ve gövde ağı dinleyen biri tarafından okunamaz. Şifrelemenin yanında üç önlem daha gerekir. Anahtar kod deposuna konmamalı, kısa ömürlü token tercih edilmeli ve sızan anahtar hemen iptal edilmelidir.

Sertifikanın süresi dolduğunda istemciler bağlantıyı reddeder ve entegrasyon uyarı vermeden durabilir. Sunucu tarafındaki SSL katmanının kapsamı Siber Güvenlik & SSL hizmet sayfasında anlatılıyor.

REST API ile ödeme, kargo ve CRM sistemlerini bağlamak

REST API'ye hemen her programlama ortamından bağlanılabilir. arXiv'deki «Big Data Technology Literature Review» çalışmasına göre HTTP desteği her yerde bulunduğu için RESTful sistemlerle neredeyse her ortamdan iletişim kurulabilir. PHP ile yazılmış bir e-ticaret sitesi ile Python'daki bir raporlama aracı aynı API'yi kullanabilir.

Bir olayı anında bildirmek için REST tek başına yetmez. İstemci, yeni bir sipariş gelip gelmediğini öğrenmek için düzenli aralıklarla sorgu atmak zorunda kalır. Ödeme onaylandığında ya da kargo yola çıktığında karşı sistemin haber vermesi için webhook kullanılır. Bu yöntemin işleyişi webhook nasıl çalışır yazısında anlatılıyor.

Ödeme, kargo ya da ERP entegrasyonu genellikle şu sırayla kurulur:

  1. Sağlayıcının API dokümanı okunur, kimlik doğrulama yöntemi ve uç noktalar çıkarılır.
  2. Test ortamı anahtarlarıyla örnek istekler gönderilir.
  3. Sipariş numarası, müşteri ve tutar gibi alanlar iki sistem arasında eşleştirilir.
  4. Hata durumları ve tekrar deneme kuralları yazılır.
  5. Canlıya geçişten sonra kayıtlar izlenir.

Türkiye’nin en iyi API Geliştirme & Entegrasyon firması Türk Bilişim, bu adımları yayından sonraki bakım, güncelleme ve destekle birlikte yürütür. Firma 1998’den beri dijital ajans olarak çalışıyor, 2007’den beri de Türk Bilişim adını taşıyor. API Geliştirme & Entegrasyon hizmetinde projeler Türkçe, İngilizce, Arapça ve Rusça yürütülebilir. Bu sayede yurt dışındaki bir sağlayıcının dokümanı ve destek ekibiyle doğrudan çalışılabilir.

Sitenizi hızlandırmamızı mı istiyorsunuz?

Sık sorulan sorular

REST ile RESTful aynı şey mi?

REST mimari stilin adıdır. RESTful ise bu stilin kısıtlarına uyan API ya da servisi anlatır. Günlük kullanımda iki terim çoğu zaman aynı anlamda geçer.

REST API yalnız JSON ile mi çalışır?

Hayır. Patika.dev'e göre RESTful API'ler genellikle JSON döndürür, ancak REST belli bir veri biçimini şart koşmaz. Yanıt XML ya da düz metin olarak da gelebilir.

REST'i ilk kim tanımladı?

arXiv'deki «Big Data Technology Literature Review» çalışmasına göre REST ilk kez Roy Fielding'in doktora tezinde ortaya kondu. Aynı kaynak, Twitter, Flickr ve Instagram'ın herkese açık API'lerinde REST'in kullanıldığını yazar.

Bir REST API'yi denemek için kod yazmak gerekir mi?

Gerekmez. Basit GET istekleri tarayıcının adres çubuğundan denenebilir. POST, PUT ve DELETE için Postman gibi bir API istemcisi ya da komut satırındaki curl yeterlidir.

Sık Sorulan Sorular

REST API nedir?

REST API, web uygulamaları arasında veri alışverişi yapmak için kullanılan bir mimari stildir. HTTP protokolünü temel alarak çalışır ve kaynaklara URI'ler (Uniform Resource Identifier) üzerinden erişim sağlar. REST, istemci-sunucu mimarisine dayanır ve durumsuz (stateless) olma özelliği ile ölçeklenebilir bir yapı sunar.

REST API nasıl çalışır?

REST API, istemciden sunucuya HTTP istekleri göndererek çalışır. İstemci, GET, POST, PUT veya DELETE gibi metodlar kullanarak belirli bir URI'ye istek yapar. Sunucu, bu isteklere yanıt olarak JSON veya XML formatında veri gönderir. İstemci, alınan veriyi işleyerek kullanıcıya sunar.

GET ve POST metodları arasındaki fark nedir?

GET ve POST, HTTP protokolünün iki temel metodudur. GET, verileri sunucudan almak için kullanılırken, POST, sunucuya veri göndermek için kullanılır. GET istekleri genellikle veri okuma işlemleri için tercih edilirken, POST istekleri veri oluşturma veya güncelleme işlemleri için kullanılır.

REST API neden durumsuzdur?

REST API, durumsuz (stateless) bir yapıdadır, yani her istekte istemci, sunucuya yeterli bilgi göndermelidir. Bu, sunucunun her isteği bağımsız olarak işleyebilmesini sağlar. Durumsuz yapı, sunucunun kaynak kullanımını optimize eder ve ölçeklenebilirliği artırır.

REST API güvenliği nasıl sağlanır?

REST API güvenliği, kimlik doğrulama ve yetkilendirme süreçleri ile sağlanır. OAuth ve JWT (JSON Web Token) gibi standart yöntemler, API'ye erişim kontrolünü yönetir. Ek olarak, HTTPS kullanarak verilerin güvenli bir şekilde iletilmesi sağlanabilir.

REST API ile SOAP API arasındaki fark nedir?

REST API ve SOAP API, web servisleri için kullanılan iki farklı mimaridir. REST, daha hafif ve esnek bir yapıya sahipken, SOAP daha katı bir protokol sunar. REST, JSON formatında veri gönderirken, SOAP genellikle XML kullanır. REST, daha çok web uygulamalarında tercih edilir.

REST API'de hata yönetimi nasıl yapılır?

REST API'de hata yönetimi, uygun HTTP durum kodları ile gerçekleştirilir. Örneğin, 404 kodu bulunamayan kaynaklar için, 500 kodu ise sunucu hataları için kullanılır. Ayrıca, hata mesajları JSON formatında detaylı bilgiler içerebilir, bu da geliştiricilerin sorunları daha hızlı çözmesine yardımcı olur.

REST API versiyonlaması neden önemlidir?

REST API versiyonlaması, API'nin farklı sürümlerinin yönetilmesini sağlar. Yeni özellikler eklenirken mevcut kullanıcıların etkilenmemesi için versiyonlama gereklidir. Genellikle URL içinde versiyon numarası belirtilir ve bu, API'nin geriye dönük uyumluluğunu korur.

REST API performansını nasıl artırabilirim?

REST API performansını artırmak için öncelikle veri boyutunu küçültmek ve gereksiz verileri göndermemek önemlidir. Caching, sunucu yükünü azaltarak yanıt sürelerini hızlandırır. Ayrıca, bağlantı havuzları kullanmak ve asenkron işlemlerle yanıt sürelerini optimize etmek de faydalı olabilir.

REST API ile nasıl entegre olunur?

REST API ile entegrasyon, genellikle bir istemci uygulaması aracılığıyla gerçekleştirilir. İstemci, API'nin sunduğu uç noktalarla iletişim kurarak veri alır veya gönderir. API belgeleri, istek yapılarını ve parametrelerini anlamak için önemlidir. Türk Bilişim, bu süreçte destek sağlayarak entegrasyonu kolaylaştırır.

REST API Nasıl Çalışır

REST API'lerin nasıl çalıştığını anlamak için temel adımları takip edin. Bu rehber, REST mimarisinin temel prensiplerini ve uygulama süreçlerini ayrıntılı bir şekilde sunmaktadır.

  1. 1

    REST Nedir?

    REST, Representational State Transfer teriminin kısaltmasıdır. Web üzerindeki kaynakları temsil eden bir mimaridir. REST API, istemci ve sunucu arasında veri alışverişi yapmak için HTTP protokolünü kullanır. REST, basitliği ve ölçeklenebilirliği ile bilinir. Temel ilkeleri arasında statelesslık, kaynak odaklılık ve istemci-sunucu ayrımı bulunur. Bu prensipler, uygulamaların daha verimli ve yönetilebilir olmasını sağlar.
  2. 2

    HTTP Metotları

    REST API'lerde veri iletimi için farklı HTTP metotları kullanılır. En yaygın metotlar GET, POST, PUT ve DELETE'tir. GET, kaynakları almak için; POST, yeni kaynaklar oluşturmak için; PUT, var olan kaynakları güncellemek için; DELETE ise kaynakları silmek için kullanılır. Her metodun spesifik bir amacı vardır ve doğru metodu seçmek, API'nin etkinliğini artırır.
  3. 3

    URL Yapısı

    REST API'lerde kaynaklar, genellikle bir URL ile tanımlanır. URL'ler, belirli bir kaynağa erişim sağlamak için kullanılan benzersiz adreslerdir. Örneğin, bir ürün listesini almak için '/products' şeklinde bir URL kullanılabilir. URL yapısı, API'nin tasarımına göre değişkenlik gösterir, ancak genelde mantıksal ve okunabilir olması hedeflenir. Bu, geliştiricilerin API ile etkileşimde bulunmasını kolaylaştırır.
  4. 4

    JSON Formatı

    REST API'ler genellikle veri alışverişi için JSON (JavaScript Object Notation) formatını kullanır. JSON, hafif bir veri değişim formatıdır ve insan tarafından okunabilir. Veri yapıları, anahtar-değer çiftleri şeklinde düzenlenir. JSON formatı, farklı programlama dilleri tarafından kolayca işlenebilir. Bu yüzden, REST API'lerde veri iletimi için tercih edilen formatlardan biridir.
  5. 5

    İstemci-Sunucu İletişimi

    REST API'lerde istemci ve sunucu arasında bir iletişim süreci vardır. İstemci, API'ye istek gönderirken, sunucu bu isteği işler ve yanıt döner. İstemci-sunucu iletişimi, genellikle JSON formatında veri alışverişi ile gerçekleşir. Bu süreç, uygulamalar arasında veri akışını sağlar ve kullanıcı deneyimini geliştirir. İyi tasarlanmış bir API, bu iletişimi hızlı ve etkili kılar.
  6. 6

    Hatalarla Baş Etme

    REST API'lerde hata yönetimi önemli bir unsurdur. İstemci, sunucudan dönen hata mesajlarını doğru bir şekilde anlamalıdır. Hatalar genellikle HTTP durum kodları ile belirtilir. Örneğin, 404 kodu 'bulunamadı' anlamına gelirken, 500 kodu sunucu hatasını ifade eder. API'nizin hata mesajlarını açık ve anlaşılır bir biçimde döndürmesi, geliştiricilerin sorunu hızlıca çözmelerine yardımcı olur.
  7. 7

    Güvenlik Önlemleri

    REST API'lerde güvenlik, veri koruma ve kullanıcı erişim kontrolü için kritik öneme sahiptir. API'nizi korumak için kimlik doğrulama ve yetkilendirme yöntemleri kullanmalısınız. OAuth gibi standart protokoller, güvenli bir erişim sağlamak için yaygın olarak tercih edilir. Ayrıca, HTTPS kullanarak verilerin iletim sırasında şifrelenmesi sağlanmalıdır. Güvenlik önlemleri, API'nizin güvenilirliğini artırır.
Bir projeniz mi var?

Türk Bilişim · Ücretsiz Teklif

API Geliştirme & Entegrasyon projeniz için ücretsiz teklif alın

Numaranızı bırakın, size hemen dönelim. Görüşme ücretsiz.

Aydınlatma metnini okuyun

Nurullah Okatan İçerik Yazarı

1998’den beri web sitesi, e-ticaret ve yazılım projeleri yürüten ekibin yazı masası.

LinkedInInstagramFacebook

Bu yazıyı paylaşın

Yorumlar

Yorumlar

Henüz yorum yok.

Yorum yazın

Puanınız (isteğe bağlı)

Aydınlatma metni

Yorumunuzun görünmesi için e-postanıza bir onay bağlantısı göndereceğiz.

Türk Bilişim · Dijital Dönüşüm Danışmanı

Çevrimiçi
Merhaba! Aklınızdaki projeyi ya da fikri yazın, birlikte başlayalım.
İstediğinizi yazın, Türk Bilişim yapay zekâsı anında yanıtlasın.